Chương 153/483
Thứ 153 chương Quyển hai Thâm tình Năm mươi bốn Chỉ cần có tài là nâng
Audio chương này hiện không khả dụng.
Chương 153 - Quyển Hai: Thâm Tình (54) - Chỉ Cần Có Tài Là Cử
Sau cơn mưa, bờ nam sông Tiền Đường xanh tươi mơn mởn, cây cỏ sinh sôi, khắp nơi tràn ngập sắc biếc. Gió thổi qua cũng mang theo hơi thở xanh non. Ven Minh Thánh Hồ, núi non nhấp nhô như những búi tóc của mỹ nhân, sóng biếc mênh mang, mặt hồ rộng lớn tựa như được các mỹ nhân nâng ngang mày, cung kính dâng lên giữa đất trời.
Cảnh sắc núi sông tuy đẹp, nhưng phụ tử và thúc cháu ba người nhà họ Trử nào còn tâm trạng thưởng ngoạn. Ngoảnh đầu nhìn lại Trần Gia Ổ, tòa ổ bảo hình vành khuyên khổng lồ ấy như đè nặng lên lòng họ, khiến cả ba ngột ngạt đến cực điểm.
“Cha, nếu Trần Thao Chi đã không chịu đứng ra nói giúp nhà họ Trử với Vương Nội Sử, vậy hà tất phải tặng hắn hai mươi khoảnh ruộng?”
Lời này nghẹn trong lòng Chử Văn Bân đã lâu, giờ mới thốt ra.
Chử Kiệm liếc con trai một cái, lại quay sang hỏi cháu mình là Chử Văn Khiêm:
“Văn Khiêm, ngươi nghĩ sao?”
Chử Văn Khiêm tuy cũng nghi hoặc và bất bình, nhưng tính tình trầm ổn hơn Chử Văn Bân nhiều. Hắn đáp:
“Thúc phụ vốn nhìn xa trông rộng, làm vậy tất có dụng ý sâu xa.”
Chử Kiệm khẽ “ừ” một tiếng rồi trầm giọng nói:
“Nhà họ Trử muốn vượt qua cửa ải này, mấu chốt chính nằm ở hai mươi khoảnh ruộng ấy. Hừ, cứ đợi thêm hai ngày rồi xem. Chỉ cần người Trần không trả lại khế đất và sổ bộ của hai mươi khoảnh ruộng đó là được.”
Chử Văn Bân cười lạnh:
“Bọn họ sao nỡ trả lại chứ. Cha không thấy lão già tên Trần Mãn kia sao? Vừa nghe nói chúng ta tặng hai mươi khoảnh ruộng cho người Trần, mắt lão liền sáng rực lên!”
Chử Kiệm mỉm cười:
“Mưu sự tại nhân, thành sự tại thiên. Ta có thể làm cũng chỉ đến thế mà thôi. Kéo được người Trần vào cuộc thì nhà họ Trử mới còn hy vọng thoát thân, bằng không nguy rồi.”
Chử Kiệm đâu biết rằng khi ba người họ qua sông sang Giang Bắc, chiếc đò lại quay về bờ nam. Người đang chờ sang sông chính là Trần Thượng. Trong xe bò có khế đất và sổ bộ của hai mươi khoảnh ruộng do Chử Kiệm đưa tới, hiện đang được chuyển đến chỗ Dương Châu Nội Sử Vương Thiệu.
Lúc này, trong tổ đường Trần Gia Ổ, các gia chủ của Đông, Nam, Tây, Bắc tứ lâu đang tề tựu tại Hữu Tự Đường để bàn đại sự.
Đinh Ấu Vi cũng có mặt. Do Trần Thao Chi đang kết lư thủ mộ nên mọi việc của Tây Lâu đều do nàng quyết định.
Lão tộc trưởng Trần Hàm nói:
“Hôm nay Thao Chi vừa hay trở về, chúng ta bàn xem hai mươi khoảnh quan điền và hai mươi hộ ấm nên phân chia thế nào?”
Trần Mãn không nói gì, thầm nghĩ:
“Dù sao lời ta cũng chẳng có trọng lượng gì, cứ xem các ngươi chia thế nào.”
Gia chủ Đông Lâu là Trần Mô, con trai thứ được Trần Hàm nhận làm con thừa tự. Hắn cũng không tiện lên tiếng, chỉ chờ phụ thân Trần Hàm cùng Thập Lục đệ bàn định.
Thấy Trần Mãn không lên tiếng, Trần Hàm biết hắn tiếc hai mươi khoảnh ruộng do Chử Kiệm tặng, liền thầm nghĩ:
“Lão Lục khí lượng quả thật quá hẹp. Chỉ thấy lợi trước mắt mà không hiểu rằng sau khi Trần thị được nhập sĩ tịch sẽ có rất nhiều nông dân tự canh tác tìm đến quy phụ. Hai mươi khoảnh ruộng thật sự chẳng đáng là bao.”
Ông quay sang hỏi:
“Ấu Vi, con nói trước xem nên phân phối điền sản và hộ ấm thế nào?”
Nông dân tự canh phải lo thiên tai nhân họa dẫn đến phá sản. Tá điền ngoài việc nộp tô còn phải nộp thuế và làm lao dịch. Nhưng hộ ấm của sĩ tộc thì không phải nộp thuế, không phải phục lao dịch, chỉ cần phục vụ cho chủ gia.
Chỉ cần chủ gia không quá hà khắc, được trở thành hộ ấm gần như là mong muốn của phần lớn nông hộ vốn không muốn rời quê hương.
Bởi vậy, tin tức Tiền Đường Trần thị được liệt vào hàng sĩ tộc vừa truyền ra, vô số tá điền ở vùng lân cận kéo đến Trần Gia Ổ hỏi thăm và tự tiến cử.
Những tá điền họ Triệu, họ Hoàng có quan hệ thông gia với nhà họ Phúc cũng tới cầu kiến Đinh Ấu Vi, hy vọng được trở thành hộ ấm của Tây Lâu. Nàng chỉ nói đợi Tiểu Lang Quân trở về rồi quyết định.
Nghe Trần Hàm hỏi, Đinh Ấu Vi liền nói:
“Hãy để Thao Chi nói đi. Hình như nó đã cân nhắc chuyện này rồi.”
Nói rồi nàng nghiêng đầu nhìn Trần Thao Chi đang ngồi bên cạnh, mỉm cười gật đầu.
Trần Hàm nói:
“Ừ, Thao Chi làm việc luôn chu toàn. Có gì cứ nói thẳng.”
Trần Thao Chi đứng dậy thi lễ với các trưởng bối trong tộc rồi ngồi thẳng người nói:
“Tứ bá phụ, Lục bá phụ, tẩu tử, Bát huynh. Theo ý cháu, Trần thị ở Tiền Đường phải tính chuyện lâu dài. Hai mươi khoảnh ruộng thì dễ chia, nhưng hai mươi hộ ấm phải lựa chọn hết sức cẩn thận. Điều này có ý nghĩa cực kỳ quan trọng đối với sự hưng thịnh của Trần thị sau này. Cháu có một đề nghị, kính mời hai vị bá phụ, tẩu tử và Bát huynh xem thử có ổn thỏa hay không?”
Trần Hàm nói:
“Cứ nói.”
Trần Thao Chi đáp:
“Hiện nay Tiền Đường Trần thị đã được nhập sĩ tịch, cần tăng cường sự đoàn kết trong tộc. Về sau khi tông tộc ngày càng hưng thịnh, sự phân chia Đông, Nam, Tây, Bắc tứ lâu cũng sẽ dần bị xóa bỏ. Chúng ta còn phải xây dựng ổ bảo mới, lập nên đại trang viên. Những việc đó hãy để sau tính tiếp.
“Trước mắt, hai mươi khoảnh ruộng này nên giữ lại mười hai khoảnh làm tộc điền, tám khoảnh còn lại chia đều cho tứ lâu. Hai vị bá phụ thấy thế nào?”
Trần Mãn tuy có phần thất vọng vì mỗi lâu chỉ được hai khoảnh, nhưng bốn lâu đều được đối xử như nhau nên cũng không còn gì để nói.
Nghe ý của Thao Chi là sau này sẽ mở rộng ổ bảo và trang viên của Trần thị, giữ lại nhiều tộc điền hơn cũng là điều hợp lý, vì vậy liền gật đầu:
“Thao Chi suy tính rất chu đáo.”
Trần Hàm vô cùng vui vẻ. Đinh Ấu Vi và Trần Mô đương nhiên cũng không phản đối.
Ông nói:
“Được, việc chia ruộng cứ quyết định như vậy. Thao Chi, nói tiếp chuyện phân chia hộ ấm đi.”
Trần Thao Chi đáp:
“Hai mươi hộ ấm cũng giữ lại mười hai hộ làm tài sản chung của tông tộc. Tám hộ còn lại chia đều cho tứ lâu, mỗi lâu được hai hộ và do gia chủ tự quyết định.
“Nhưng mười hai hộ thuộc tông tộc chung phải là những người có nghề chuyên môn. Chúng ta tuyển chọn trong toàn huyện, không thể chỉ vì nể tình riêng.”
Trần Mãn biết lần này Tây Lâu và Nam Lâu bỏ nhiều công sức nhất cho việc nhập sĩ tịch. Theo lẽ thường Bắc Lâu phải được chia nhiều hơn, mà hắn còn lỡ hứa bốn hộ ấm cho hai nhà thông gia cùng hai hộ tá điền đắc lực.
Không ngờ bây giờ chỉ được hai hộ, nên vội hỏi:
“Mười hai hộ ấm dùng chung của tông tộc nhiều quá rồi đấy, để làm gì?”
Trần Thao Chi đáp:
“Trần thị cần một hộ thợ rèn, một hộ thợ dệt, một hộ thợ gốm, một hộ thợ nấu rượu, một hộ trồng chè, một hộ làm giấy, một hộ dược nông, một hộ ngư dân giỏi nuôi và đánh bắt cá, một hộ nhà vườn, một hộ thợ mộc, một hộ thương nhân giỏi buôn bán. Tổng cộng vừa đủ mười hai hộ. Ngoài ra còn có thể từ từ thu hút thêm các loại thợ thủ công khác.”
Trần Hàm nghe xong liên tục gật đầu.
Đây mới thật sự là quy mô mà một đại trang viên của sĩ tộc tự cung tự cấp cần có.
Ngay cả Trần Mãn cũng bắt đầu mường tượng đến tiền cảnh của đại trang viên nhà họ Trần, nên không còn phản đối nữa.
Trần Mô cảm khái:
“Thập Lục đệ quanh năm đóng cửa đọc sách, vậy mà chuyện trang viên lại hiểu rõ như lòng bàn tay, thật khiến người khác khâm phục.”
Thấy mọi người đều đồng ý, Trần Hàm vui vẻ nói:
“Vậy quyết định như thế. Việc tuyển hộ ấm không nên chậm trễ. Chuyện này giao cho Lai Phúc lo liệu. Thao Chi quyết định là được. Đến cuối tháng còn phải báo lên huyện. Tộc điền và tộc sản thì để ta cùng lão Lục quản lý.”
Đại sự đã định, Trần Thao Chi theo Đinh Ấu Vi trở về Tây Lâu.
Tiểu Thiền và Vũ Yến chờ bên ngoài tổ đường, rồi cùng họ trở về.
Vừa đi, Đinh Ấu Vi vừa hỏi:
“Tiểu lang, Tây Lâu chỉ được hai hộ ấm. Nhà Lai Phúc hiện đã tính một hộ, sau này Lai Đức lập gia đình lại cần thêm một hộ nữa. Hai hộ này nên cho ai đây?”
Trần Thao Chi đáp:
“Tẩu tử cứ yên tâm, ta đã nghĩ kỹ rồi. Bây giờ ta sẽ nói với nhà Lai Phúc. Tẩu tử đi cùng ta luôn nhé.”
Đinh Ấu Vi khẽ “ừ” một tiếng, liền sai Tiểu Thiền gọi cả nhà Lai Phúc đến đại sảnh Tây Lâu nghị sự.
Chẳng bao lâu sau, Lai Phúc, Lai Khuê và Lai Chấn đều đến. Riêng Lai Đức đang ở Ngọc Hoàng Sơn nên không có mặt.
Trần Thao Chi đem chuyện vừa bàn ở tổ đường kể lại cho ba cha con.
Nghe nói Tây Lâu chỉ có hai hộ ấm, Lai Phúc cũng có chút thất vọng. Nhưng từ trước tới nay Tây Lâu chưa từng bạc đãi nhà hắn, vì thế vẫn hoàn toàn nghe theo sự sắp đặt của Tiểu Lang Quân.
Trần Thao Chi nói:
“Một hộ ấm của Tây Lâu chắc chắn thuộc về Phúc thúc. Còn hộ kia, ta định để lại cho Lai Đức.”
Lai Khuê và Lai Chấn đều biết tam đệ Lai Đức có giao tình tốt với Tiểu Lang Quân.
Hộ ấm ấy cho Lai Đức cũng hợp tình hợp lý, nhưng trong lòng họ vẫn có đôi chút hụt hẫng.
Dù sao trước đó nhà nhạc phụ của họ cũng mong được trở thành hộ ấm của Tây Lâu. Giờ đến một suất cũng không có nên khó tránh khỏi buồn bực.
Trần Thao Chi nói:
“Còn nhà Lai Khuê và Lai Chấn, thuế má sẽ do Trần thị nộp thay. Lao dịch cũng có thể bỏ tiền thuê người khác đảm nhiệm. Trước đây Tây Lâu đã che chở các ngươi, chẳng lẽ sau khi nhập sĩ tịch lại không thể tiếp tục che chở nữa sao?
“Các ngươi so với hộ ấm chỉ thiếu một cái danh phận mà thôi.”
Lai Phúc vội trừng mắt nhìn hai con trai rồi quát:
“Còn không mau tạ ơn Tiểu Lang Quân!”
Lai Khuê và Lai Chấn lập tức mặt mày hớn hở, cùng khom người:
“Đa tạ Tiểu Lang Quân!”
Lúc ấy Tằng Ngọc Hoàn bước tới thi lễ với Đinh Ấu Vi và Trần Thao Chi:
“Chủ mẫu, Tiểu Lang Quân, chẳng phải đang tuyển thợ rèn, nhà vườn và các loại thợ thủ công làm hộ ấm sao? Nhạc phụ của Lai Chấn rất giỏi trồng cây ăn quả, không biết có thể được chọn hay không?”
Trần Thao Chi nhìn sang Lai Phúc.
Lai Phúc lập tức nói:
“Lão Hoàng quả thật rất giỏi trồng cây ăn quả. Đào, mận, hạnh, quýt, tỳ bà mà Tây Lâu ăn hằng năm đều do ông ấy trồng. Ngay cả lão chủ mẫu cũng thường khen ngợi.”
Trần Thao Chi gật đầu:
“Trái cây quả thực rất ngon. Nếu đúng là do lão Hoàng trồng, vậy tính ông ấy là một hộ.
“Mười một hộ còn lại, Phúc thúc phải nhanh chóng tuyển lựa. Nhớ kỹ, không được tùy tiện chiêu mộ những người tay nghề tầm thường. Phải đi điều tra kỹ càng. Có thể khảo nghiệm tại chỗ thì khảo nghiệm tại chỗ. Nếu không thể thì hỏi thăm danh tiếng trong vùng.
“Chỉ cần tay nghề tốt, nhân phẩm kém một chút cũng không sao.”
Đinh Ấu Vi mím môi cười, thầm nghĩ:
“Tiểu lang đúng là đang học theo ‘Cầu Hiền Lệnh’ của Ngụy Vũ Đế, chỉ cần có tài là dùng.”
Lai Phúc đáp:
“Tiểu Lang Quân cứ yên tâm. Ngày mai ta sẽ tới huyện thành tuyên truyền việc này. Lai Khuê và Lai Chấn sẽ đi cùng ta. Chắc chắn sẽ có rất nhiều người tới ứng tuyển.
“Tây Lâu Trần thị vốn nổi tiếng nhân nghĩa, lão chủ mẫu lại thường làm việc thiện. Bao nhiêu nông hộ còn mong được làm tá điền của Trần thị, huống gì là hộ ấm. Chỉ sợ người tới đông không đếm xuể.”
Nhuận Nhi và Tông Chi từ sớm đã biết Sửu thúc trở về.
Hai đứa trẻ ngoan ngoãn ngồi trong thư phòng luyện chữ, chờ Sửu thúc lên khen ngợi mình.
Đợi mãi không thấy, chỉ thấy Nhiễm Thịnh lên lầu nói rằng Sửu thúc đang ở tổ đường nghị sự.
Nhuận Nhi vịn lan can nhìn xuống dưới hỏi:
“Tiểu Thịnh, Sửu thúc trở về chỉ để đến tổ đường nghị sự thôi sao?”
Nhiễm Thịnh lắc đầu:
“Không phải. Tiểu Lang Quân trở về vì hôm nay là sinh nhật của chủ mẫu và cả Nhuận Nhi tiểu nương tử. Chỉ là vừa hay gặp lúc nghị sự thôi.”
Khuôn mặt nhỏ nhắn của Nhuận Nhi lập tức rạng rỡ như hoa xuân nở rộ.
Nó quay sang Tông Chi:
“A huynh, muội nói có sai đâu. Sửu thúc chắc chắn không quên sinh nhật của muội.”
Tông Chi nói:
“Vì hôm nay cũng là sinh nhật của mẫu thân mà. Hai chuyện gộp lại nên Sửu thúc càng không thể quên được.”
Nhuận Nhi lại nói:
“Đến sinh nhật của A huynh vào ngày mười tám tháng sáu, Sửu thúc cũng sẽ nhớ thôi. Trí nhớ của Sửu thúc là tốt nhất, lại còn rất chu đáo nữa.”
Đúng lúc đó, Trần Thao Chi và Đinh Ấu Vi cùng bước lên lầu.
(Chương này hết)