Thứ 147 chương Quyển hai Thâm tình Bốn mươi tám

Chương 147

Quyển Hai: Thâm Tình Bốn Mươi Tám

Từ lưng chừng Ngọc Hoàng Sơn phóng mắt nhìn ra xa, ráng chiều đỏ rực như lửa trời đốt cháy tầng mây. Núi non trùng điệp mênh mang mà thanh tú. Cách hơn mười dặm, Minh Thánh Hồ mây hồng bảng lảng, sóng biếc ngàn khoảnh, cảnh sắc hùng vĩ khiến người ta trào dâng hào khí.

Trần Thượng nhận lấy bát trà nóng được dâng lên, uống cạn một hơi rồi thở dài khoan khoái, nói với Trần Hàm:

“Cha, nhi tử vừa nghe tin được nhập Sĩ tịch liền vội vàng lên đường về quê. Trước sau mười hai ngày đêm rong ruổi không ngừng, tuy cực nhọc nhưng trong lòng thật vui sướng.”

Trần Hàm nhìn bộ dáng hăng hái của con trai, lại nhìn sang cháu mình là Trần Thao Chi. Chỉ thấy Trần Thao Chi mỉm cười, mắt dõi về áng mây nơi cuối chân trời, dường như thấy được những điều tốt đẹp hơn đang chờ phía trước hắn. Việc nhập Sĩ tịch chẳng qua mới chỉ là khởi đầu mà thôi.

Cuối xuân, cỏ cây tươi tốt, diều hâu lượn bay. Hai hàng tùng bách do Trần Thao Chi tự tay trồng xanh biếc um tùm, sức sống tràn trề.

Mọi người cũng không vào lều cỏ ngồi đàm đạo, mà đứng dưới mái hiên chuyện trò, hưởng làn gió chiều từ núi rừng thổi tới.

Đinh Dị vui mừng trước việc Trần thị được nhập Sĩ tịch, nhưng vẫn cảm thấy chuyện này đến quá đột ngột, bèn nói:

“Thao Chi vì đang chịu tang mẹ nên không thể vào kinh tham gia kỳ khảo bình Đại Trung Chính của mười tám châu, bỏ lỡ cơ hội nhập Sĩ tịch. Đinh mỗ vẫn luôn tiếc nuối. Nào ngờ chuyện lại xoay chuyển như vậy, việc nhập Sĩ tịch đã được quyết định, thật khiến người ta vui mừng ngoài ý muốn.”

Trần Thượng nói:

“Thập lục đệ tuy chưa đến Kiến Khang, nhưng tài danh cùng hiếu danh đã truyền xa. Đại Tư Đồ vẫn đưa Tiền Đường Trần thị cùng năm họ khác vào danh sách xét nhập Sĩ tịch. Chỉ vì năm trước quân Tấn thua trận ở Hoài Bắc, tổn binh thất địa nên việc này tạm gác lại.

Đến triều hội đầu năm, Hoàn Đại Tư Mã lại nhắc tới chuyện sáu họ nhập Sĩ tịch. Triều đình bàn mãi chưa quyết. Đầu tháng hai, triều đình bổ nhiệm Dữu Hi làm Thứ sử Từ Châu, đồng thời dưới sự chủ trì của Thượng thư Phó Xạ Vương Bưu cùng Tư Đồ phủ, Lại bộ và các Trung Chính châu quận, chính thức thông qua việc cho Nhữ Nam Mai thị, Lang Gia Tôn thị, một chi Dĩnh Xuyên Trần thị, một chi Huỳnh Dương Trịnh thị, một chi Chư Thành Lưu thị và một chi Phạm Dương Lư thị nhập Sĩ tịch.

Từ tháng ba năm Thăng Bình thứ tư trở đi, Phả Điệp Ty sẽ sửa đổi hộ tịch. Sáu họ từ đó chính thức được liệt vào Sĩ tịch. Mỗi họ được ban hai mươi khoảnh quan điền cùng hai mươi ấm hộ. Quan viên Phả Điệp Ty, Lại bộ và Từ bộ sẽ khởi hành trong tháng này đến tận nơi cư trú của sáu họ để chỉnh lý sổ sách, phân phát quan điền. Còn ấm hộ thì do chính các họ tuyển mộ rồi báo lên, sau đó ghi vào gia tịch là được.”

Hai mươi khoảnh quan điền và hai mươi ấm hộ chỉ là đãi ngộ thấp nhất dành cho sĩ tộc. Đinh thị vốn đã có hai mươi ấm hộ, nhưng thực tế thế lực còn lớn hơn nhiều. Một gia tộc một khi bước vào hàng ngũ sĩ tộc, tất sẽ có vô số nông dân phá sản ở vùng phụ cận tìm tới nương tựa. Ruộng đất cũng vì thế không ngừng tập trung, gia tộc nhanh chóng lớn mạnh.

Lão tộc trưởng Trần Hàm cảm khái nói:

“Từ sau Tết Đoan Ngọ năm ngoái cùng Thượng nhi vào Kiến Khang đến nay, đã gần một năm. Bao tháng ngày mong ngóng, nay một sớm thành công, thật như trong mộng vậy.”

Trần Thao Chi thầm gật đầu.

Tạ Vạn binh bại bị giáng thành thứ dân, Dự Châu rơi vào phạm vi ảnh hưởng của Tây phủ, quyền thế của Hoàn Ôn ngày càng lớn. Để kiềm chế Hoàn Ôn, triều đình đề bạt Dữu Hi làm Thứ sử Từ Châu. Nhưng để trấn an Hoàn Ôn, triều đình lại chấp thuận cho sáu họ hàn môn được nhập Sĩ tịch.

Mối quan hệ phía sau việc này quả thực vô cùng vi diệu.

Thể chế Đông Tấn mang đôi chút ý vị của chế độ quân chủ lập hiến đời sau. Quyền lực hoàng đế tương đối hạn chế, quốc gia được duy trì nhờ sự cân bằng giữa các đại môn phiệt. Bởi vậy mới có câu “Vương dữ Mã, cộng thiên hạ”.

Thừa tướng Vương Đạo cũng trở thành tấm gương cho các môn phiệt khác noi theo. Ông công cao mà không lấn chủ, tính tình khiêm hòa khoan hậu, đức độ hơn người, được sĩ tộc khắp nam bắc kính ngưỡng. Lang Gia Vương thị là môn phiệt đứng đầu Đông Tấn, đến nay vẫn chưa ai lay chuyển nổi.

Chính sách “Duy hệ luân kỷ, nghĩa cố quân thần” do Vương Đạo đề ra cũng trở thành giới hạn mà các môn phiệt cầm quyền về sau không dám vượt qua. Dữu Lượng, Ân Hạo từng quyền khuynh nhất thời, nhưng đối với triều đình vẫn cung kính. Hoàn Ôn cũng như vậy, ít nhất bề ngoài là thế.

Đinh Dị nói:

“Hoàn Đại Tư Mã quyết tâm giúp sáu họ nhập Sĩ tịch, e rằng cũng có phần nguyên nhân từ việc Thao Chi được Si Gia Tân trọng dụng. Thao Chi đương nhiên là thiên tài xuất chúng, nhưng vận hội cũng cực tốt. Từ Hoàn tham quân, Toàn Thường Thị, Lục sứ quân, đến Si Gia Tân, Tạ An Thạch đều hết lời tán thưởng. Chỉ cần một trong những nhân vật ấy nói vài lời tốt đẹp cũng đủ khiến thân giá tăng gấp bội, huống chi tất cả đều đồng thanh ca ngợi.”

Đinh Xuân Thu tiếp lời:

“Cha, còn có Cát Trĩ Xuyên tiên sinh và Chi Mẫn Độ đại sư nữa.”

Đinh Dị liên tục gật đầu:

“Đúng đúng, Cát Trĩ Xuyên và Chi Mẫn Độ, một đạo sĩ, một tăng nhân, đều là thế ngoại cao nhân, vậy mà cũng rất yêu mến Thao Chi. Thao Chi chẳng khác gì minh châu mỹ ngọc, ai gặp cũng quý.”

Trần Thượng cười nói:

“Nhưng với Tiền Đường Trần thị chúng ta, việc nhập Sĩ tịch vẫn chưa phải hoàn toàn ổn thỏa. Các châu Đại Trung Chính đã đề nghị, đợi sau khi thập lục đệ mãn tang vào kinh, sẽ tiến hành biện luận trước triều. Nếu danh không xứng thực, không có chân tài thực học thì sẽ tước bỏ tư cách Sĩ tịch của Tiền Đường Trần thị.”

Giọng hắn rất nhẹ nhàng, hoàn toàn không lo lắng.

Bởi từ khi Trần Thao Chi bắt đầu mưu tính việc nhập Sĩ tịch đến nay, con đường phía trước luôn như phủ kín sương mù. Mọi việc đều là đi từng bước tính từng bước. Thế nhưng Thao Chi chưa từng phạm sai lầm nào, khả năng phân tích và dự đoán chuẩn xác đến kinh người.

Đinh Dị cười:

“Đám Đại Trung Chính ấy lại định làm trò trẻ con nữa sao? Thao Chi chẳng lẽ là hạng người mua danh cầu tiếng?”

Lưu tộc trưởng thì có phần ghen tị, nghĩ thầm:

“Nếu Tiền Đường Lưu thị là hậu duệ tông thân Đại Hán thì tốt biết mấy.”

Rồi nói:

“Thao Chi hiền chất, giờ Trử thị không làm gì được Trần thị nữa, chỉ sợ sẽ quay sang Lưu thị chúng ta lập uy, giết gà dọa khỉ đó.”

Lời ông nói khá khôi hài.

Trần Hàm vội bảo:

“Lưu huynh, Trần thị và Lưu thị là thế giao, vinh nhục có nhau. Hãy nghe Thao Chi có thượng sách gì.”

Trần Thao Chi hỏi:

“Tam huynh, Tôn Thái đã trở về chưa?”

Trần Thượng đáp:

“Tôn Thái dùng đạo thuật giao du với quyền quý hào môn trong kinh, chắc phải tháng sau mới trở lại.”

Trần Thao Chi lại hỏi:

“Quan viên Phả Điệp Ty và Từ bộ đại khái khi nào mới tới Tiền Đường?”

Trần Thượng đáp:

“Chắc cũng phải tháng sau. Bọn họ còn phải tới Giang Châu Trịnh thị trước rồi mới chuyển đường sang Ngô Quận.”

Trần Thao Chi gật đầu. Thấy trời đã tối, hắn mời Đinh Dị cùng mọi người vào lều cỏ ngồi quanh án gỗ thông.

Hắn nói:

“Tiền Đường xa xôi, tin tức từ kinh thành chưa thể truyền tới nhanh như vậy. Dù Chử Kiệm đã biết chuyện sáu họ nhập Sĩ tịch thì muốn báo cho Chử Văn Khiêm biết cũng phải mất vài ngày. Mấy ngày ấy là đủ rồi.

Ta có thể khiến Chử Văn Khiêm mất chức Huyện lệnh.

Chử Văn Khiêm do chính thúc phụ hắn là Chử Kiệm đề bạt. Nếu Chử Văn Khiêm thất trách, Chử Kiệm cũng khó tránh trách nhiệm. Mưu tính tốt, từ nay về sau Trử thị ở Tiền Đường sẽ khó mà ngóc đầu dậy.”

Đinh Dị híp mắt:

“Thao Chi có diệu kế gì?”

Trần Thao Chi nói:

“Ngày trước cháu của Sơn Đào trong Trúc Lâm Thất Hiền là Sơn Hạ làm Huyện lệnh Dư Diêu. Ông thi hành pháp lệnh nghiêm khắc. Chỉ trong tám mươi ngày đã tra ra gần một vạn nhân khẩu ẩn hộ từ các trang viên của sĩ tộc hạng trung và hàn môn.

Sau đó ông còn muốn mở rộng điều tra tới bốn họ Ngu, Ngụy, Khổng, Hạ Ngu ở Hội Kê. Gia chủ Ngu thị là Ngu Hỷ bị phát hiện che giấu ba nghìn nhân khẩu. Theo luật đáng bị trị trọng tội. Nhưng cuối cùng thế nào? Sơn Hạ bị bãi quan, Ngu Hỷ vẫn bình yên vô sự, danh vọng không suy giảm, tiếp tục từ chối chiếu triệu của triều đình rồi sống đời cao sĩ.

Sơn Hạ làm quan không hề có tư tâm, chỉ vì quá cương trực nên mới bị bãi chức. Huống hồ thúc cháu Trử thị lại công khai lấy việc công mưu việc riêng như thế. Nếu Trử thị còn không thất bại thì còn đợi đến bao giờ?”

Đinh Dị, Trần Hàm cùng Lưu tộc trưởng đều liên tục gật đầu.

Chỉ nghe Trần Thao Chi tiếp tục:

“Ta đã bảo Lai Phúc chú ý tình hình trong huyện. Nghe nói ngay từ lúc mới nhậm chức, Chử Văn Khiêm đã cho mở rộng huyện nha, trang hoàng chỗ ở.

Huyện nha có quy chế riêng, đâu phải huyện lệnh mới nhậm chức muốn xây là xây. Đinh bá phụ có biết việc này không?”

Đinh Dị đáp:

“Huyện nha thường mười năm mới đại tu một lần, bình thường chỉ được sửa chữa nhỏ. Huyện nha Tiền Đường mới xây chưa tới mười năm.

Năm ngoái Lỗ thị bị tra tội giả mạo Sĩ tịch, tài sản bị tịch thu hơn hai trăm vạn tiền. Sau khi nhận chức Huyện lệnh, Chử Văn Khiêm đã dùng số tiền ấy để mở rộng huyện nha. Nhưng việc này chưa đủ thành trọng tội, dù sao tiền cũng dùng cho công vụ.”

Trần Thao Chi nói:

“Ta cần chính là cái cớ này. Chỉ cần chịu tra xét, Chử Văn Khiêm tuyệt đối không chỉ có một việc mở rộng huyện nha.”

Đinh Dị âm thầm gật đầu.

Trần Thao Chi mới mười bảy tuổi mà đã đa mưu túc trí, lại tinh thông nhân tình thế thái. Đúng như vậy, điều hắn muốn chính là mượn việc mở rộng huyện nha để lần ra những hành vi trái pháp luật khác của Chử Văn Khiêm.

Vụ Lỗ Chủ Bộ bị Trần Lưu sát hại năm trước thế nào cũng có liên hệ với Trử thị. Khi ấy Chử Kiệm đã che đậy được việc ấy. Lần này nhất định phải lôi ra ánh sáng, để Trử thị và Lỗ thị cùng thành một giuộc chịu nạn.

Đêm ấy, Đinh Dị và Lưu tộc trưởng theo Trần Hàm tới Trần Gia Ổ dùng cơm rồi nghỉ lại.

Trước đây Đinh Dị tuyệt đối không chịu qua đêm tại Trần Gia Ổ. Dù ông đã cho phép Đinh Ấu Vi trở về Tây Lâu của Trần thị, còn đích thân đến tế điện Trần mẫu Lý thị, nhưng trong lòng vẫn cảm thấy Đinh thị cao hơn Trần thị một bậc.

Còn bây giờ, Tiền Đường Trần thị đã được nhập Sĩ tịch. Tám họ Tiền Đường thành chín họ. Hơn nữa với tài học và danh vọng của Trần Thao Chi, hai năm sau vào Kiến Khang tất sẽ nổi danh thiên hạ, tiếp đó tiến vào Tây phủ, được Hoàn Ôn trọng dụng. Đến lúc ấy Đinh thị được kết thông gia với Trần thị quả thực là niềm vinh hạnh. Nghĩ kỹ lại, năm xưa Đinh Ấu Vi gả cho Trần Khánh Chi, chưa biết chừng lại là Đinh thị trèo cao.

Thế sự quả thật khó lường.

Vì muốn che mắt Trử thị, Trần Hàm vẫn chưa công bố tin vui này cho toàn tộc. Đợi đến khi hạ bệ được Trử thị, quan kinh thành đến phân phát quan điền rồi công bố cũng chưa muộn.

Nhưng ông thực sự quá vui mừng.

Lúc ngồi một mình xuất thần, miệng vẫn lẩm nhẩm:

“Nam hữu gia ngư, Chưng nhiên triệu triệu. Quân tử hữu tửu, Gia tân thức yến dĩ lạc.

Phiên phiên giả truy, Chưng nhiên lai tư. Quân tử hữu tửu, Gia tân thức yến hựu tư.”

Đó là bài thơ Trần Hàm yêu thích nhất.

Khách quý đầy nhà, chủ khách chân thành chất phác. Cá trong ao nhẹ nhàng quẫy đuôi lượn qua lượn lại. Khách khứa tụ tập nơi đại sảnh, mở tiệc linh đình, tiếng cười nói vang lên không dứt.

...

Trần Thượng không theo phụ thân trở về Trần Gia Ổ mà ở lại mật đàm cùng thập lục đệ.

Trong lều cỏ thắp một ngọn đèn dầu xanh. Ánh đèn vàng nhạt lay động. Hương cỏ cây núi rừng theo gió đêm lùa vào, khiến người ta say mê. Hai huynh đệ trong tộc nhìn nhau mỉm cười.

Trần Thượng nói:

“Thập lục đệ, theo lời ngươi dặn, 《Băng Tuyết Văn》 và 《Minh Thánh Hồ Luận Huyền Tập》 đã giao cho Tạ Huyền Tạ công tử. Tạ công tử vô cùng mừng rỡ. Nhưng khi ngu huynh nhắc tới biểu huynh của hắn là Chúc công tử thì sắc mặt Tạ công tử lại lộ vẻ không vui. Không biết vì cớ gì?”

Trần Thao Chi hỏi:

“Lần này Tam huynh không gặp Chúc công tử sao?”

Trần Thượng đáp:

“Không gặp. Tạ công tử nói biểu huynh hắn đã theo An Thạch công tới Tây phủ rồi.”

Trần Thao Chi thoáng ngẩn người.

Tạ An nhanh như vậy đã nhận lời mời của Hoàn Ôn, vào Tây phủ nhậm chức rồi sao?

(Hết chương)