Thứ 141 chương Quyển hai Thâm tình Bốn mươi hai Mộ viên thần khúc

Chương 141: Quyển Hai - Thâm Tình Bốn Mươi Hai: Khúc Nhạc Sớm Nơi Mộ Viên

Cố Khải Chi, Từ Mạc, Lưu Thượng Trị và Đinh Xuân Thu đều nhận ra Đoản Sừ là tỳ nữ thân cận của Lục Uy Nhuy, ai nấy đều hết sức kinh ngạc. Đinh Xuân Thu và Lưu Thượng Trị còn biết rõ tình ý giữa Trần Thao Chi và Lục Uy Nhuy, lúc này thấy Đoản Sừ mặc tang phục, vừa khóc vừa đến, quả thực đều giật mình, tưởng rằng Lục Uy Nhuy cũng đã tới. Nếu nàng thật sự đến đây thì không chỉ Tiền Đường, Ngô Quận mà cả Giang Tả đều sẽ chấn động.

Nhưng nhìn quanh một lượt vẫn không thấy vị tiểu nương tử Lục thị đâu, chỉ có hai quản sự của Lục phủ đang đứng đó với vẻ mặt khá lúng túng nhìn Đoản Sừ.

Từ Mạc cũng rất lấy làm lạ. Với thân phận của Lục thị, một trong những sĩ tộc hàng đầu Ngô Quận, phái người đến phúng viếng và đưa tang Trần mẫu Lý thị đã là cực kỳ coi trọng Trần thị Tiền Đường. Điều này một phần cũng vì lần trước Trần Thượng từng dự tang lễ của Lục Trường Sinh. Gia phong Lục thị nghiêm cẩn, không muốn thất lễ với người khác nên cử quản sự tới dự tang cũng là chuyện bình thường. Thế nhưng Đoản Sừ lại mặc trọng hiếu, khóc lóc thương tâm như vậy thì thật quá khác thường.

Nhìn bộ tang phục trên người Đoản Sừ, váy tang bằng vải thô, mép váy chỉnh tề, rõ ràng là tang phục Tề Suy mà chỉ người thân ruột thịt mới mặc. Một tỳ nữ như nàng mặc như vậy thì tính là lễ nghi gì?

Lúc ấy khúc vãn ca 《Hao Lý》 đang cất lên ai oán, linh xa lộc cộc tiến về phía trước. Dù trong lòng Từ Mạc và mọi người đầy nghi vấn, họ cũng chỉ có thể tạm gác lại, cùng Trần Thao Chi đỡ linh xa tiến về Ngọc Hoàng Sơn.

Phía bắc Ngọc Hoàng Sơn là mộ viên của Trần thị. Nơi đây trồng đầy tùng bách, an nghỉ hơn mười vị tộc nhân Trần thị từ Dĩnh Xuyên dời đến Tiền Đường. Trong số đó có phụ thân và huynh trưởng của Trần Thao Chi là Trần Túc cùng Trần Khánh Chi.

Đinh Ấu Vi từ sau khi Trần Khánh Chi được quy táng, vì bị tộc nhân ngăn cấm nên chưa từng đến tế viếng phần mộ của người đã khuất. Lúc này nhìn thấy mộ phần cô quạnh của Khánh Chi, lại thấy hai hàng tùng bách do chính tay nàng ngày trước trồng nay đã cao hơn một trượng, bất giác đau lòng đến cực điểm, khóc đến gần như ngất lịm. Nếu không có Phùng Lăng Ba và Tiểu Thiền mỗi người một bên dìu đỡ thì nàng còn chẳng đủ sức lên tới nghĩa địa giữa sườn núi.

Linh cữu được hạ huyệt. Theo di ngôn của Trần mẫu Lý thị, không dùng vàng ngọc chôn theo, chỉ có vài món đồ gốm, đồ sơn, đồ sứ đơn sơ. Tuy nhiên nếu hoàn toàn không đắp mộ, không trồng cây đánh dấu thì lại quá sơ sài thất lễ. Tộc trưởng Trần Hàm đã bàn bạc với Trần Thao Chi, đắp cho mộ Trần mẫu một nấm đất. Còn cây đánh dấu phần mộ sẽ do chính tay Trần Thao Chi trồng.

Bên trái phần mộ Trần mẫu đã dựng xong ba gian lều cỏ đơn sơ. Trong lều trải cỏ làm đệm, lấy đất vàng trát kín vách để ngăn gió rét. Hai năm tới, Trần Thao Chi sẽ ở đây thủ mộ.

Lai Đức biết tiểu lang quân vốn ưa sạch sẽ. Mặc dù tất cả đều được làm đúng theo lễ Tề Suy, nhưng ba gian lều ấy tuy đơn sơ, không giường không sập, bàn ghế cũng chẳng có bao nhiêu, song chăn đệm bằng cỏ thô vẫn được dọn dẹp sạch sẽ gọn gàng.

Mai táng xong xuôi, Trần Thao Chi cùng thân bằng quyến thuộc và những người đưa tang vừa khóc vừa trở về tổ đường Trần Gia Ổ để làm lễ phản khốc và Ngu tế. Đây gọi là tiễn hình mà đi, nghênh hồn mà về. Đến đây tang lễ coi như kết thúc.

Thân hữu lần lượt trở về. Trần Thao Chi cùng cháu đích tôn thừa trọng của Tây Lâu Trần thị là Trần Tông bắt đầu thời gian thủ hiếu tròn hai năm. Trần Tông mới chín tuổi nên không cần ở lại mộ viên. Những người ở lại cùng Trần Thao Chi chỉ có Nhiễm Thịnh và Lai Đức.

Một quản sự của Lục phủ, hai gia nhân, một bà vú cùng Đoản Sừ chiều hôm ấy cũng chuẩn bị lên đường trở về Hoa Đình. Trước khi đi, Đoản Sừ lặng lẽ đến gặp Trần Thao Chi. Bên cạnh hắn có Đinh Ấu Vi và nghĩa muội Phùng Lăng Ba.

Đoản Sừ đã thay tang phục Tề Suy. Nàng từng theo Lục Uy Nhuy gặp Đinh Ấu Vi, lại ở Đinh gia một đêm nên đôi bên quen biết. Lúc này gặp lại, nàng vội thi lễ với Đinh Ấu Vi. Biết nàng có lời muốn nói, Đinh Ấu Vi liền giới thiệu:

“Đây là Phùng tiểu nương tử, nghĩa muội của Trần Thao Chi.”

Những ngày qua Đinh Ấu Vi sớm tối ở cạnh Phùng Lăng Ba, cảm thấy đây thật sự là một cô nương tốt. Nếu trong lòng tiểu lang không có Lục Uy Nhuy thì Phùng Lăng Ba quả là một lương phối hiếm có.

Đoản Sừ thi lễ với Phùng Lăng Ba rồi hỏi Trần Thao Chi:

“Trần lang quân, ngài hiểu tâm ý tiểu tỳ đến đây chứ?”

Trần Thao Chi đáp:

“Ta hiểu rồi. Nhờ cô gửi lời hỏi thăm tới Lục tiểu nương tử, bảo nàng hãy bảo trọng thân mình.”

Đoản Sừ nhìn dung mạo gầy đi thấy rõ của Trần Thao Chi, đôi mắt vốn trong sáng nay phủ đầy tia máu, khẽ nói:

“Trần lang quân cũng phải bảo trọng. Tiểu nương tử nhà ta gầy đi rất nhiều. Sau khi nghe tin mẫu thân ngài qua đời, nàng khóc không ít. Nhưng vì còn đang để tang huynh trưởng nên không thể tới đây đưa tang cho Trần mẫu, lòng vẫn luôn áy náy. Bởi vậy mới sai tiểu tỳ thay nàng tận một phần hiếu tâm. Tình ý của tiểu nương tử đối với Trần lang quân...”

Đoản Sừ mới mười ba tuổi mà như đã trải bao chuyện tang thương, khẽ thở dài một tiếng rồi thi lễ:

“Trần lang quân, tiểu tỳ xin cáo từ.”

Đinh Ấu Vi lên tiếng:

“Đoản Sừ, chờ một chút.”

Rồi sai Tiểu Thiền gấp rút mang tới sáu quan tiền. Hai quan tặng cho quản sự Lục phủ, những người còn lại mỗi người một quan, lại tặng mỗi người một tấm vải cát mịn.

Đoản Sừ không chịu nhận. Đinh Ấu Vi thấp giọng nói:

“Đây là chút lòng thành thay cho gia nương của ngươi. Nơi này cũng chẳng ai biết ngươi, chỉ cần mấy người cùng đi không nói ra thì sẽ không có chuyện gì.”

Đoản Sừ cũng nhỏ giọng đáp:

“Lúc tới, tiểu nương tử đã dặn dò bọn họ rồi, không sao đâu.”

Đinh Ấu Vi nói:

“Cứ nhận lấy đi. Ngươi không nhận thì người khác cũng ngại nhận. Đi đường xa như thế thật không dễ dàng.”

Lúc này Đoản Sừ mới nhận lấy. Nàng nhìn Trần Thao Chi rồi nói:

“Trần lang quân, ngài có thể viết một bức thư cho tiểu nương tử nhà ta được không? Như vậy tiểu tỳ cũng có thể ăn nói với nàng.”

Trong thời gian cư tang mà viết thư tình thì quả thật không hợp lễ nghi. Nếu viết quá bi thương lại khiến Lục Uy Nhuy thêm đau lòng. Trần Thao Chi nói:

“Ta tặng nàng hai bức họa vậy.”

Đoản Sừ mừng rỡ:

“Hay lắm! Như vậy tiểu nương tử nhà ta sẽ vui hơn một chút. Tiểu tỳ thật không nỡ thấy nàng rơi nước mắt.”

Trần Thao Chi giao cho Đoản Sừ bức họa thiếu nữ cài trâm bộ dao vàng đang thưởng ngoạn hoa sơn trà dưới tuyết lành, cùng một trường quyển sơn thủy mang tên 《Thu Trên Minh Thánh Hồ》.

Được Đái An Đạo chỉ điểm, lại được Cố Khải Chi tận tình dạy bảo, tài vẽ người và bố cục toàn cảnh của Trần Thao Chi đã tiến bộ rất nhiều.

Bên cạnh, Phùng Lăng Ba thầm nghĩ:

“Thì ra người trong lòng Thao Chi a huynh là nữ lang Lục thị. Huynh trưởng của nàng vừa mới qua đời, không thể tới đây nên mới sai tỳ nữ thân cận thay nàng làm lễ của một nàng dâu với nghĩa mẫu. Vị nữ lang Lục thị này thật tốt. Đệ nhất danh viện Ngô Quận quả nhiên danh bất hư truyền. Người mà Thao Chi a huynh yêu mến sao có thể tầm thường được.”

Tiễn quản sự Lục phủ và Đoản Sừ đi rồi, Trần Thao Chi định lên Ngọc Hoàng Sơn thủ mộ. Nhiễm Thịnh và Lai Đức theo cùng. Mỗi ngày hai bữa ăn sẽ do Lai Đức mang tới hoặc Kinh thúc đưa lên. Trong năm đầu cư tang, hắn chỉ được ăn ngũ cốc thô. Sau lễ Tiểu Tường một năm mới được dùng rau quả, qua Đại Tường hai năm mới được dùng tương dấm làm gia vị.

Cố Khải Chi và Từ Mạc không thể ở lại mộ viên Trần thị. Hai người dự định sáng hôm sau, tức mùng hai tháng Chạp, lên đường hồi hương. So với dự định ban đầu, họ đã chậm mất tròn một tháng, phụ mẫu ở nhà chắn hẳn vô cùng lo lắng.

Trước khi lên núi, Trần Thao Chi nói với hai người:

“Tiên Dân, Trường Khang, ngày mai ta không thể tiễn hai vị được. Nghĩ tới cảnh chia ly, trong lòng thật khó yên.”

Cố Khải Chi cười đáp:

“Tử Trọng, sáng mai ta và Tiên Dân huynh sẽ lên Ngọc Hoàng Sơn thăm ngươi rồi mới khởi hành về phương bắc.”

Phùng Lăng Ba cũng đến từ biệt. Cha nàng là Phùng Mộng Hùng hôm sau sẽ tới đón nàng về nhà. Trần Thao Chi nhìn thiếu nữ thanh nhã trước mặt, trong lòng cảm kích sâu sắc:

“Lăng Ba muội tử, đa tạ.”

Phùng Lăng Ba mỉm cười:

“Huynh còn khách sáo với muội sao?”

Sáng sớm hôm sau, Từ Mạc và Cố Khải Chi sửa soạn hành trang, cùng Lưu Thượng Trị và Đinh Xuân Thu lên Ngọc Hoàng Sơn từ biệt Trần Thao Chi.

Mặt trời vừa mọc. Trong mộ viên Trần thị, tùng bách xanh biếc. Một làn tiếng tiêu lượn lờ không dứt vang giữa núi rừng mùa đông, trong trẻo mà thuần khiết lạ thường.

Từ Mạc nói:

“Tử Trọng đang thổi khúc nhạc cho mẫu thân đó.”

Bốn người đứng lặng dưới chân núi, yên lặng lắng nghe tiếng tiêu đẹp đẽ mà thương cảm ấy. Đợi Trần Thao Chi thổi xong, họ mới lên tới lều cỏ giữa sườn núi để từ biệt.

Từ Mạc nói:

“Tử Trọng, ngươi phải bảo trọng. Chớ vì quá thương tâm mà hủy hoại thân thể. Thân thể tóc da đều do phụ mẫu ban cho. Khi phụ mẫu không còn, biết quý trọng thân mình chính là hiếu đạo lớn nhất.”

Trần Thao Chi đáp:

“Ta hiểu.”

Cố Khải Chi nói:

“Tử Trọng, sang năm có dịp ta sẽ đến thăm ngươi. Trong lúc thủ mộ đừng bỏ bê thư họa.”

Trần Thao Chi nói:

“Ta sẽ không. Mẫu thân cũng không muốn thấy ta bỏ phí việc học. Trước kia học thế nào thì sau này vẫn học như thế. Chỉ tiếc có tiến bộ trong học vấn và thư họa thì mẫu thân cũng không thể nhìn thấy nữa, cũng không thể khen ta thêm một câu nào nữa.”

“Xú thúc, tổ mẫu nhìn thấy mà. Đêm đến khi các vì sao xuất hiện, tổ mẫu sẽ nhìn thấy chúng ta.”

Một giọng trẻ con trong trẻo vang lên.

Trần Tông và Nhuận Nhi từ dưới núi chạy lên. Theo sau là Đinh Ấu Vi, Phùng Lăng Ba và Phùng Mộng Hùng.

Phùng Mộng Hùng vốn đến đón con gái trở về. Vì Trần Tông và Nhuận Nhi nằng nặc đòi tới gặp Xú thúc nên Đinh Ấu Vi dẫn hai đứa trẻ tới đây. Phùng Mộng Hùng cũng cùng con gái đến từ biệt Trần Thao Chi.

Trần Thao Chi tiễn Từ Mạc cùng mọi người xuống núi. Nhìn theo Từ Mạc, Cố Khải Chi, Đinh Xuân Thu và cha con họ Phùng rời đi, hắn không khỏi thấy lòng man mác.

Lại thấy Lưu Thượng Trị vẫn chưa đi, hắn hỏi:

“Thượng Trị, sao huynh chưa về?”

Lưu Thượng Trị đáp:

“Từ đây tới Lưu Gia Bảo đâu có xa. Ta ở lại với ngươi thêm một lát. Sau này cách ba năm ngày ta sẽ đến một chuyến, thỉnh giáo ngươi kinh nghĩa và thư pháp.”

Đinh Ấu Vi nhìn lều cỏ đơn sơ cùng chỗ nghỉ ngơi sơ sài bên trong, nghĩ tới việc tiểu lang phải sống nơi đây suốt hai năm, đau lòng đến muốn rơi lệ.

Thời Ngụy Tấn, quân thần thay đổi liên tục, lễ pháp suy đồi. Lại thêm chiến loạn triền miên, người chết yểu rất nhiều. Nếu cứ theo đúng Chu lễ để thủ hiếu thì có người gần nửa đời người đều sống trong tang phục. Vì thế rất nhiều người không còn tuân thủ nghiêm lễ chế. Trong thời gian chịu tang, ăn thịt nghe nhạc là chuyện không hiếm. Như Vương Nhung, Nguyễn Tịch khi cư tang vẫn ăn thịt, riêng Nguyễn Tịch còn say rượu cuồng ca.

Danh sĩ đương thời dường như là một hạng người khác, có thể xem nhẹ những quy phạm đạo đức thế tục. Nhưng Trần Thao Chi không muốn dùng cách ấy để biểu hiện sự khoáng đạt và khác người của mình. Hắn muốn theo lễ nghi Nho gia mà tận hiếu với mẹ.

“Có suối lạnh sâu dưới nơi đất thấp. Có con bảy đứa, mẹ nhọc nhằn thay.

Hoàng điểu ríu ran cất tiếng. Có con bảy đứa, nào ai hiểu lòng mẹ.”

Phụ thân mất sớm, mẫu thân quanh năm đau yếu. Sinh hắn, nuôi hắn, dưỡng hắn trưởng thành biết bao gian nan. Nay tận lễ thủ hiếu hai năm thì có gì là không nên?

Trần Thao Chi từng sống hai đời, dung hợp hai linh hồn. Hắn mang tình cảm mẫu tử huyết mạch đối với Trần mẫu Lý thị, đồng thời cũng hoài niệm song thân nơi hậu thế cách xa nghìn năm. Tình cảm ấy chân thành mà sâu đậm. Hắn cần một khoảng thời gian và không gian khép kín để chữa lành nỗi đau mất mẹ. Ngoài điều đó ra, chỉ còn biết chăm học khổ đọc mà thôi.