Thứ 136 chương Quyển hai Thâm tình Ba mươi bảy Nhỏ như điêu cưu to như Côn Bằng

Chương 136

Quyển Hai: Thâm Tình Ba Mươi Bảy

Nhỏ như chim điêu cưu, lớn như Côn Bằng

Cố Khải Chi và Từ Mạc dự định sau tiết Lập Đông, mùng hai tháng mười sẽ rời Tiền Đường, mỗi người trở về quê nhà. Đợi đầu xuân năm sau lại hẹn nhau cùng đến Kinh Châu. Vì ngày chia tay đã cận kề nên mấy hôm nay Lưu Thượng vẫn luôn ở Trần Gia Ổ, còn Đinh Xuân Thu cũng thường xuyên qua lại. Tuổi trẻ phong hoa chính mậu, lúc nào cũng có chuyện để nói. Hơn nữa, phong cảnh sơn thủy quanh Trần Gia Ổ vô cùng đẹp đẽ, rất thích hợp để du ngoạn.

Ngày hai mươi bảy tháng chín, vì Từ Mạc muốn đến Đài Đạo Viện trên núi Bảo Thạch tham quan nên kể rằng tổ phụ quá cố của mình là Từ Trừng Chi vốn có giao tình rất sâu với Cát Hồng. Nay Cát Hồng tuy đang du hành ở La Phù Sơn chưa trở về, nhưng hắn vẫn muốn tới chiêm ngưỡng nơi tu đạo của vị tiền bối này.

Thế là Trần Thao Chi cùng Từ Mạc, Cố Khải Chi, Lưu Thượng và Đinh Xuân Thu đồng hành lên núi Bảo Thạch. Lai Đức đánh xe bò, trên xe chất mấy hộp cơm lớn. Đoàn người khá đông, đường đi về hơn bốn mươi dặm, mất gần nửa ngày, nên không thể làm phiền hai vị đạo nhân lưu thủ ở Đài Đạo Viện phải lo nấu nướng cho mọi người.

Cố Khải Chi biết trước đây Trần Thao Chi lên Đài Đạo Viện mượn sách, sao chép thư tịch và thỉnh giáo Cát Hồng đều đi bộ khứ hồi, nên lần này hắn cùng Từ Mạc, Lưu Thượng và Đinh Xuân Thu cũng nhất quyết đi bộ, nói là lấy Tử Trọng làm gương.

Trần Thao Chi cười nói:

“Đợi lát nữa chư vị đừng than đau chân là được.”

Cố Khải Chi đáp:

“Ở Trần Gia Ổ gần một tháng rồi, ngày nào cũng leo núi du ngoạn, sức đi bộ đã luyện được không ít. Đi bốn mươi dặm đường hẳn không thành vấn đề.”

Hôm ấy trời quang nắng đẹp, còn ấm hơn mấy ngày trước. Ánh mặt trời dịu dàng chiếu xuống khiến người ta cảm thấy vô cùng thư thái.

Bên trái đoàn người là những dãy núi nối tiếp nhau trập trùng. Núi nơi đây không cao nhưng cây cối xanh um. Đầu đông, lá rụng bay lả tả. Lá của cây hòe, ngô đồng, thủy lạp, ngân hạnh hầu như đã rụng hết, khiến núi non trông gầy guộc hơn đôi chút.

Bên phải là Minh Thánh Hồ. Mặt hồ lấp lánh, sóng nước nhấp nhô dưới ánh dương quang, rực rỡ như thể dưới đáy hồ có một khối bảo thạch khổng lồ đang tỏa sáng.

Cố Khải Chi nói:

“Hồ này thật rộng lớn. Muốn đi khắp hồ và dãy núi ven hồ, e rằng phải mất nửa năm. Theo chí hướng của ta, chỉ mong được ngao du giữa thanh sơn bích thủy, cùng tri âm bằng hữu ngâm thơ vẽ tranh, vậy là không còn mong cầu gì nữa.”

Nói rồi cao giọng ngâm một bài trong Mao Thi:

“Khảo bàn tại giản, Thạc nhân chi khoan. Độc ngộ mị ngôn, Vĩnh thỉ phất huyên.

Khảo bàn tại a, Thạc nhân chi kha. Độc ngộ mị ca, Vĩnh thỉ phất quá.

Khảo bàn tại lục, Thạc nhân chi trục. Độc ngộ mị túc, Vĩnh thỉ phất cáo.”

...

Trần Thao Chi nói:

“Thế đạo không yên, làm sao có thể tiêu dao đây?”

Thiếu niên mười lăm tuổi Cố Khải Chi cười đáp:

“Giữ gìn bờ cõi, Bắc phạt khôi phục trung nguyên đâu phải việc của riêng chúng ta. Trên đời có những võ sĩ nhiệt huyết, năng chinh thiện chiến; cũng nên có những kẻ sĩ phong nhã giữ gìn truyền thừa văn hóa. Lại cũng có những cao nhân như Đái An Đạo tiên sinh, ẩn cư không ra làm quan. Núi cao sừng sững, trăm sông cuồn cuộn, đó mới là đạo tự nhiên.”

Mọi người đều cười, khen lời nói khoáng đạt của Cố Khải Chi. Ngay cả Nhiễm Thịnh cũng buột miệng:

“Diệu thay!”

Cố Khải Chi nghe vậy thấy vô cùng thân thiết, nhìn Nhiễm Thịnh cường tráng rồi nói:

“Tiểu Thịnh sau này nên tòng quân. Thân thể như vậy mà không đến Hoài Bắc lập công thì thật đáng tiếc.”

Lưu Thượng cười nói:

“Tiểu Thịnh mới mười ba tuổi mà đã cao hơn chúng ta, lại còn đang tuổi lớn. Ta cao bảy thước ba tấc, nó bây giờ chắc cũng hơn bảy thước rưỡi rồi. Sau này e phải vượt tám thước. Chư vị cứ chờ xem. Đến lúc ấy, ‘Giang Tả Vệ Giới’ Trần Thao Chi dẫn theo đại hán cao tám thước Nhiễm Thịnh vào Kiến Khang, chắc chắn khiến muôn người đổ ra đường xem. Tử Trọng phải cẩn thận, chớ như Vệ Giới năm xưa bị người ta nhìn đến mức suy kiệt.”

Từ Mạc cười nói:

“Khó trách ở Ngô Quận, Tử Trọng cứ thích chạy quanh hồ, leo núi rèn luyện thân thể. Hóa ra là lo mình quá yếu, sau này lại bị người ta ngắm đến phát bệnh. Mao Thi có câu: ‘Đãi thiên chi vị âm vũ, triệt bỉ tang thổ, trù mưu dũ hộ’, chính là lo xa từ lúc chưa mưa đó.”

Từ Mạc vốn là người nghiêm cẩn, ít khi nói đùa. Bởi vậy vừa dứt lời, mọi người đều cười ngất.

Cố Khải Chi cười đến mức không đi nổi nữa. Hai bộ khúc của Cố thị phải dìu hắn ngồi lên càng xe.

Mãi mới ngừng cười được, thì Lưu Thượng lại bồi thêm một câu:

“Kiến Khang dân cư mấy chục vạn, lớn hơn Ngô Quận nhiều lắm. Đến lúc đó Tử Trọng còn phải chuẩn bị hai xe bò mới chở hết số túi thơm mà các phụ nhân, nữ lang ném tặng.”

Cố Khải Chi lại phá lên cười.

Từ Mạc nói:

“Đáng tiếc Anh Đài huynh và Ấu Độ huynh không có mặt, nếu không hôm nay cũng là một cuộc hội ngộ hiếm có. Không ngại mỗi người nói rõ chí hướng của mình chứ?”

Cố Khải Chi đáp:

“Ta đã nói rồi, gửi tình vào sơn thủy, lấy thư họa làm niềm vui.”

Đinh Xuân Thu chân thành nói:

“Tạo phúc cho quê hương, giữ gìn gia phong, đó là chí hướng của ta.”

Lưu Thượng nói:

“Ta chỉ mong cai trị một huyện lớn, dẹp bớt cường hào, khuyến khích nông tang, khiến pháp lệnh nghiêm minh, dân chúng an cư lạc nghiệp. Nếu được quản một quận thì càng tốt, nhưng điều đó chắc khó thành.”

Đối với một sĩ tử xuất thân hàn môn, muốn làm đến chức Thái Thú một quận quả thật là điều rất xa vời. Ngay cả chức Huyện lệnh bổng lộc tám trăm thạch cũng đa số nằm trong tay sĩ tộc.

Cố Khải Chi hỏi Từ Mạc:

“Tiên Dân huynh thì sao?”

Từ Mạc khảng khái đáp:

“Ta muốn làm đế sư, giảng giải kinh nghĩa, phát huy Nho học, truyền bá đạo lý nội thánh ngoại vương, để nhân chính và vương đạo được thi hành.”

Nghe vậy, Trần Thao Chi chợt nhớ mang máng rằng về sau Từ Mạc quả thật trở thành đế sư, được Tạ An tiến cử vào cung giảng Hiếu Kinh, rất được hoàng đế trọng dụng. Chuyện đó hình như xảy ra khi ông đã ngoài bốn mươi tuổi.

Chí hướng của Từ Mạc lập tức nhận được một tràng tán thưởng.

Sau đó Từ Mạc, Cố Khải Chi, Lưu Thượng và Đinh Xuân Thu đồng thanh hỏi:

“Xin hỏi chí hướng của Tử Trọng là gì?”

Trần Thao Chi mỉm cười:

“Chư quân đều đã nói chí hướng của mình, ta cũng không thể không nói. Chí hướng của ta chỉ có sáu chữ: ‘Tại kỳ vị, mưu kỳ chính’. Còn có thể làm được đến mức nào thì chẳng ai biết trước, chỉ đành tận lực mà thôi.”

Cố Khải Chi cười:

“Tử Trọng nói thế chẳng khác nào chưa nói.”

Từ Mạc nói:

“Không phải vậy. Đây chính là ý cảnh Tiêu Dao Du của Trang Tử. Có thể lớn có thể nhỏ, biết co biết duỗi. Nhỏ thì như chim điêu cưu, bay giữa cành cây mái hiên; lớn thì như Côn Bằng, đôi cánh phủ kín mây trời, vỗ nước ba nghìn dặm, theo gió mà lên chín vạn dặm. Đó mới là chí hướng của Tử Trọng.”

Mọi người đều khen lời giải thích tinh diệu ấy.

Gần giờ Ngọ, đoàn người tới Đài Đạo Viện trên sườn núi bên trái núi Bảo Thạch. Giữa rừng tùng cổ bách xanh um, đạo viện hiện ra cổ kính và u tĩnh. Hai vị đạo nhân vui vẻ ra đón.

Trần Thao Chi hỏi có tin tức gì từ Cát Hồng gửi về không, nhận được câu trả lời:

“Không có.”

Cát Hồng rời Đài Đạo Viện đi La Phù Sơn từ tháng chín năm trước. Khi ấy ông từng nói nhanh thì một năm, chậm thì ba năm sẽ trở về. Nay đã hơn một năm nhưng vẫn bặt vô âm tín.

Trần Thao Chi xem như nửa chủ nhân của Đài Đạo Viện, dẫn mọi người tham bái Tam Thanh. Sau đó lại mở Tàng Thư Các cho họ tham quan.

Ngay cả Cố Khải Chi, xuất thân từ gia tộc có tàng thư phong phú, cũng phải kinh ngạc trước hơn vạn quyển sách của Cát Hồng. Trong thời Ngụy Tấn, sách vở hết sức hiếm hoi, ngay cả sĩ tộc quyền quý cũng hiếm có nhà nào tàng trữ đến mười nghìn quyển sách.

Trần Thao Chi nói:

“Phần lớn số sách này đều do Cát Sư tự tay sao chép suốt sáu mươi năm. Ta dùng hơn một năm để chép lại khoảng hai trăm quyển. Có sách đọc một lần là đủ, nhưng có sách nhất định phải tự tay chép lại.”

Từ Mạc vốn tự nhận mình rất chăm đọc sách, nhưng so với Cát Hồng và Trần Thao Chi thì cũng phải tự thấy không bằng.

Ăn trưa xong, mọi người tiếp tục du ngoạn thắng cảnh quanh núi. Đến cuối giờ Mùi mới rời Đài Đạo Viện trở về Trần Gia Ổ.

Hai vị đạo nhân tiễn họ xuống tận chân núi, lưu luyến nhìn theo.

Khi về đến Trần Gia Ổ thì trời đã xế chiều. Quạ lạnh bay về rừng, khói bếp lững lờ bốc lên.

Kinh Nô một tay đứng trước cổng đợi sẵn. Vừa thấy Trần Thao Chi trở về, hắn bước nhanh tới:

“Thao Chi lang quân, tộc trưởng đã trở về.”

“Tứ bá phụ về rồi sao?”

Trần Thao Chi vô cùng vui mừng, vội nghĩ tới chuyện nhập sĩ tịch của Trần thị Tiền Đường liệu đã có kết quả hay chưa.

Hắn lên lầu gặp mẫu thân trước.

Lý thị nói:

“Tứ bá phụ con vừa đến thăm ta xong, mới trở về Nam Lâu chưa lâu. Mau đi bái kiến đi. Lần này ông ấy ở Kiến Khang suốt năm tháng, chắc trong tộc đã xảy ra đại sự.”

Trần Thao Chi lập tức đến Nam Lâu.

Từ Mạc, Cố Khải Chi, Lưu Thượng và Đinh Xuân Thu cũng theo hắn tới bái kiến tộc trưởng Trần thị Tiền Đường là Trần Hàm.

Trần Hàm gần sáu mươi tuổi. So với lần gặp vào tiết Đoan Ngọ, ông gầy đi đôi chút nhưng tinh thần vẫn rất tốt. Thấy đám người Cố Khải Chi đến, ông vô cùng vui vẻ, mời tất cả vào đại sảnh ngồi.

Vừa ngồi xuống, Trần Hàm đã nói với Trần Thao Chi:

“Thao Chi, vừa rồi bá phụ đến thăm mẫu thân con. So với tháng năm, bà ấy đã già yếu đi rất nhiều. Lúc ở Kiến Khang, nghe Trần Thượng báo rằng con không tới tham gia cuộc đại bình phẩm của mười tám châu, ta còn có phần giận và trách. Nhưng nay thấy tình trạng mẫu thân con, ta mới hiểu được nỗi hiếu thảo và sự bất đắc dĩ của con.”

Trần Thao Chi thở dài:

“Tứ bá phụ, chuyện nhập sĩ tịch đã có tin gì chưa?”

Trần Hàm đáp:

“Trần Thượng vẫn ở kinh thành chờ tin. Ta lo trời lạnh mưa tuyết nên về trước.

Ngày mùng năm tháng mười sẽ tiến hành đại bình phẩm của mười tám châu. Các họ Mai ở Nhữ Nam, Tôn ở Lang Gia, Trịnh ở Huỳnh Dương, Lưu ở Chư Thành, Lư ở Phạm Dương đều cử những tử đệ xuất sắc nhất đến Kiến Khang tham dự.

Đại Tư Đồ phủ lệnh cho Trần Thượng đại diện Tiền Đường Trần thị tham gia. Khi bàn bạc với Giả Lệnh Sử, ông ta hỏi tài mạo của Trần Thượng so với tộc đệ Trần Thao Chi thế nào. Trần Thượng nói dù thế nào cũng khó bằng được. Giả Lệnh Sử liền đề nghị dứt khoát lấy cớ mẫu thân Trần Thao Chi bệnh nặng, không thể tới kinh thành, từ đó bỏ cuộc bình phẩm lần này. Ấy gọi là lấy lui làm tiến.”

Cố Khải Chi hỏi:

“Trần tộc trưởng sao không xin dời ngày bình phẩm, đợi thân thể mẫu thân Tử Trọng khá hơn rồi đến Kiến Khang?”

Trần Hàm nhìn Trần Thao Chi một cái, vẻ lo lắng thoáng hiện rồi nói:

“Họ Mai, họ Tôn, họ Lưu, họ Trịnh, họ Lư đều không đồng ý đâu. Hơn nữa cũng chẳng biết phải dời đến khi nào. Năm đại gia tộc ấy đều nóng lòng nhập sĩ tịch, sao chịu chờ được.”

Rồi ông lại nói:

“Có điều Đại Tư Đồ Tư Mã Dục sau khi đọc Thiên Đạo Vô Ưu Luận, Công Thành Tự Nhiên Luận và Nho Đạo Thích Đồng Tâm Luận của Thao Chi thì rất tán thưởng, còn mong hắn sớm đến Kiến Khang. Khi ấy có thể trực tiếp đến gặp ông ấy.”

Cố Khải Chi lạc quan nói:

“Chỉ cần Đại Tư Đồ coi trọng Tử Trọng, vậy Tiền Đường Trần thị vẫn rất có khả năng được liệt vào hàng sĩ tộc.”

Ngày hôm sau, Đinh Xuân Thu trở về biệt viện Đinh thị và kể lại chuyện Trần thị nhập sĩ tịch cho phụ thân là Đinh Dị.

Đinh Dị nói:

“Ta cũng nghe nói chuyện này. Nếu Tiền Đường Trần thị được nhập sĩ tịch thì đối với Trần Thao Chi chẳng khác nào hổ mọc thêm cánh. Với tài học, danh vọng của hắn cùng sự coi trọng từ Si Gia Tân, tiền đồ sau này thực khó lường.

Đối với bát đại sĩ tộc ở Tiền Đường, Đinh thị chúng ta là người mong thấy việc này thành công nhất. Dù sao Đinh thị và Trần thị cũng là chỗ thông gia. Nếu Trần thị thật sự trở thành sĩ tộc, vậy để Ấu Vi trở lại Trần Gia Ổ cũng có gì không được?

Đáng tiếc là Trần Thao Chi lại từ bỏ cơ hội trăm năm hiếm có ấy chỉ vì bệnh tình của mẫu thân.”

Đinh Xuân Thu nói:

“Nghe nói Đại Tư Đồ Tư Mã Dục và Đại Tư Mã Hoàn Ôn đều biết đến danh tiếng của Tử Trọng. Lần này hắn không đến Kiến Khang cũng chưa chắc đã hết hy vọng.”

Đinh Dị lắc đầu:

“Không tham gia đại bình phẩm mười tám châu mà vẫn muốn nhập sĩ tịch thì làm sao khiến người khác tâm phục? Hàn môn muốn bước vào hàng sĩ tộc vốn đã khó như lên trời. Người phản đối còn nhiều hơn kẻ ủng hộ. Theo ta thấy, Tiền Đường Trần thị lần này khó lòng thành công.”

Đinh Xuân Thu rời thư phòng phụ thân, lại đến gặp đường tỷ Đinh Ấu Vi.

Mỗi lần từ Trần Gia Ổ trở về, hắn đều kể cho nàng nghe những điều mắt thấy tai nghe. Nhưng lần này hắn không nhắc đến chuyện Trần thị nhập sĩ tịch, chỉ kể lại chuyến du ngoạn Đài Đạo Viện cùng buổi mọi người luận bàn chí hướng.

Nghe xong chí hướng của Trần Thao Chi, Đinh Ấu Vi không khỏi mỉm cười.

...

Mùng hai tháng mười, tiết Lập Đông.

Nước bắt đầu kết băng, đất bắt đầu đông cứng, vạn vật thu tàng, mùa đông giá lạnh đã đến.

Chiều hôm ấy, tộc trưởng Trần Hàm mở tiệc chiêu đãi Cố Khải Chi và Từ Mạc. Trần Thao Chi đương nhiên phải tiếp khách. Ngày mai Cố Khải Chi và Từ Mạc sẽ rời Trần Gia Ổ trở về quê nhà.

Đang lúc yến tiệc, trong sân bỗng vang lên tiếng kêu thất thanh của Tiểu Thiền:

“Tiểu lang quân! Thao Chi tiểu lang quân! Lão chủ mẫu đột nhiên ngất rồi!”

Trần Thao Chi chỉ thấy tim gan như vỡ nát. Hắn bật dậy, chẳng kịp mang giày, chỉ đi tất vải mà lao xuống lầu.

Tiểu Thiền mặt trắng bệch, môi run rẩy:

“Tiểu lang quân, mau đi xem, mau đi xem!”

Nàng vừa nói vừa chạy theo.

Trần Thao Chi mấy bước đã tới chỗ ngoặt cầu thang giữa tầng một và tầng hai. Vừa tới nơi đã nghe tiếng mẫu thân yếu ớt nói:

“Ta không sao, các ngươi dìu ta về phòng đi.”

Lý thị đang ngồi ở đầu cầu thang. Nha hoàn già Anh Cô ôm lấy bà. Tằng Ngọc Hoàn đang bấm nhân trung cho bà. Triệu thị đứng bên cạnh sắc mặt tái nhợt. Tông Chi và Nhuận Nhi lúc này cũng được Thanh Chi dẫn từ lầu ba xuống.

“Nương!”

Trần Thao Chi quỳ một gối bên cạnh mẫu thân, hai tay giữ lấy vai bà, hoảng hốt hỏi:

“Nương, người làm sao vậy? Làm nhi tử sợ chết mất!”

Anh Cô lúc này mới hoàn hồn:

“Nương tử muốn xuống sân đi lại, ta và Tiểu Thiền dìu người xuống lầu. Đi đến đây thì đột nhiên chân mềm nhũn, ngồi bệt xuống bậc thang. Ta thấy người nghiến chặt răng, sắc mặt xanh xám rồi bất tỉnh.”

Anh Cô là nha hoàn theo Lý thị từ nhà mẹ đẻ sang, xưa nay vẫn gọi bà là nương tử.

Lý thị miễn cưỡng cười:

“Không có gì. Chỉ là bỗng nhiên hơi choáng váng thôi, giờ chẳng phải đã tỉnh rồi sao?”

“Nương, để nhi tử bế người về phòng.”

Trần Thao Chi một tay ôm phía sau lưng, một tay đỡ dưới đầu gối mẫu thân rồi bế bà lên.

Mẫu thân thật sự quá gầy.

Dường như còn chẳng nặng hơn Tông Chi lúc chín tuổi là bao.

Mấy sợi tóc bạc khô héo rủ xuống bên má Trần Thao Chi. Hắn cố nén nước mắt, không để chúng trào ra.

Cố Khải Chi và Từ Mạc đều tới thăm hỏi.

Tứ bá phụ Trần Hàm cũng đến, gọi riêng Trần Thao Chi sang một bên rồi nói:

“Ta nghe nói Chi Mẫn Độ và danh y Dương Tuyền ở Dương Châu đều từng chẩn trị cho mẫu thân con. Xem ra bệnh này không phải điều dược thạch có thể giải quyết.

Khi con chào đời, mẫu thân con cũng từng ngất như thế. Khi ấy phải nhờ Đỗ đạo trưởng dùng phù thủy mới tỉnh lại.

Nếu nhân lực và thuốc men đều không hiệu nghiệm, vậy chỉ còn cách cầu khấn quỷ thần. Ngày mai ta sẽ mời Đỗ đạo trưởng tới xem thử. Ông ấy cùng ta từ Kiến Khang trở về Tiền Đường.”