Thứ 35 chương Như thế vừa thấy đã yêu

Chương 35: Nhất kiến chung tình như thế

Kẻ vô công rồi nghề mới thấy thời gian trôi nhanh như tên bay. Còn khi trong lòng có điều mong đợi, lại chuyên cần không ngừng, sẽ cảm thấy ngày tháng trôi qua thật chậm. Mỗi ngày Trần Thao Chi đều đọc sách, ngâm thơ, sớm hái chiều nhặt, có lúc còn thấy thời gian như ngưng đọng lại. Một ngày dường như chất chứa được vô số việc. Trước khi ngủ, nằm trên gối nhớ lại những việc đã làm trong ngày, trong lòng hắn vô cùng mãn nguyện.

Ừm, hôm nay lại học thêm được không ít điều. 《Lão Tử Chỉ Lược》 của Vương Bật đã học xong, 《Trang Tử Chú》 của Quách Tượng đã học đến thiên “Đại Tông Sư”, còn 《Chu Dịch Chú》 là khó hiểu nhất, hiện vẫn đang nghiên cứu phần “Hệ Từ Truyện”. Chữ “Chi” trong thư pháp hôm nay viết khá linh động. Tương truyền Vương Hi Chi vì muốn viết thật hay chữ “Chi”, cố ý nuôi cả một đàn ngỗng trắng để quan sát dáng cổ cong lướt nước của chúng...

Không biết Trần Gia Ổ có nuôi ngỗng hay không?

Nghĩ ngợi một hồi, Trần Thao Chi chìm vào giấc ngủ.

Ngày tháng lặng lẽ trôi qua. Hạ đi thu tới, cảnh sắc đổi thay. Cửu Diệu Sơn từ màu xanh biếc um tùm dần chuyển sang sắc vàng úa mênh mang. Sáng sớm lên núi, lá rụng đầy lối. Đứng trên đỉnh núi, đón cơn gió từ hồ lớn phía bắc thổi tới, đã có cảm giác lạnh lẽo thấu xương.

Một hôm vào giữa trưa, hai cỗ xe bò dừng trước cổng lớn của Trần Gia Ổ. Hôm ấy đã là mùng năm tháng chín, Đinh Ấu Vi phái người tới đón thúc cháu Trần Thao Chi đến biệt viện Đinh phủ đoàn tụ.

Tiểu Thiền và Thanh Chi đương nhiên cũng đi theo. Vì Trần Thao Chi còn phải tham dự nhã tập đăng cao ngày mùng chín tháng chín, Trần mẫu Lý thị bèn để Lai Phúc dẫn theo Lai Đức và Nhiễm Thịnh cùng đi để tiện chăm sóc.

Vẫn là bến đò trong rừng phong ấy, chiếc đò ngang vẫn neo bên bờ bắc. Chỉ khác là lá phong giờ đã đỏ rực. Từng cụm, từng mảng đỏ như lửa cháy hừng hực, phản chiếu xuống mặt sông, tạo thành cảnh tượng nửa dòng nước biếc, nửa dòng ánh đỏ.

Nhuận Nhi mong đợi nhìn Trần Thao Chi. Một lát sau, cô bé lên tiếng:

“Xấu thúc, thổi một khúc tiêu đi?”

Tiểu Thiền bật cười:

“Nhuận Nhi đang mong xem có ai lại tặng bảo bối cho Thao Chi tiểu lang quân nữa phải không?”

Mọi người đều cười.

Trần Thao Chi vịn vào cây liễu nghiêng bên bờ, nói với Nhuận Nhi:

“Xấu thúc đợi trên sông có thuyền qua lại rồi mới thổi. Bây giờ vắng vẻ thế này, chẳng phải uổng công sao?”

Nhuận Nhi cảm thấy có lý, gật đầu lia lịa, đôi mắt chớp chớp vô cùng đáng yêu.

Mọi người lại cười. Lúc ấy, từ bờ bên kia có một lớn một nhỏ hai chiếc thuyền chèo sang. Người từ xe bò xuống thuyền lớn, rồi chuyển sang thuyền nhỏ. Người lái đò chống sào đẩy thuyền rời bến, sau đó đặt sào xuống mạn thuyền, khua chèo đưa thuyền ra giữa dòng.

Đoạn sông Tiền Đường này nước chảy khá êm, nhưng mặt sông rộng lớn. Từ nam ngạn sang bắc ngạn có tới bốn dặm đường thủy, đi đò qua sông phải mất khoảng hai khắc.

Nước sông lăn tăn bên mạn thuyền, ngày đêm không nghỉ chảy về phía trước. Những hạt nước bắn lên cánh tay, lên má, mang theo cảm giác mát lạnh dễ chịu.

Trần Thao Chi lấy Kha Đình Địch ra, hướng về dòng thu thủy mênh mang của sông Tiền Đường mà thổi một khúc 《Ức Cố Nhân》. Tiếng nước chảy hòa cùng tiếng địch, âm thanh trầm bổng uyển chuyển. Nếu người phong thần tuấn dật đã tặng địch cho hắn bốn tháng trước có mặt ở đây, nhất định sẽ nhận ra chỉ pháp của Trần Thao Chi nay đã thành thục hơn rất nhiều, hơi thở vận âm cũng ngày càng tinh diệu. Âm vực rộng hơn, sức biểu hiện và khả năng lay động lòng người đều tăng lên rõ rệt.

Khi thuyền sắp tới bờ bắc, người lái đò đột nhiên kinh ngạc nói:

“Nghe lang quân thổi khúc mà mê mẩn mất rồi, bất tri bất giác để thuyền trôi xuống hạ lưu một quãng. Xin chớ trách.”

Nói xong nhất quyết không chịu nhận tiền đò.

Trần Thao Chi bèn sai Lai Phúc xếp bốn mươi đồng ngũ thù tiền lên mạn thuyền. Sau khi lên bờ rồi lên xe, đến lúc hoàng hôn mới tới biệt viện của Đinh thị ở phía đông huyện thành Tiền Đường.

Lần này đến sớm hơn lần trước một chút. Hoàng hôn vừa buông xuống, nơi chân trời phía tây vẫn còn ánh đỏ nhàn nhạt. Dưới gốc cây tỳ bà lá dày trước cửa hông biệt viện, có một bóng người áo trắng thướt tha đang ngóng trông. Chính là Đinh Ấu Vi.

Tông Chi và Nhuận Nhi lần này hoạt bát hơn hẳn trước kia. Từ xa đã reo lên:

“Mẫu thân! Mẫu thân!”

Trần Thao Chi nhìn thấy Đinh Ấu Vi nhẹ nhàng nhấc vạt váy trắng, từ dưới gốc cây tỳ bà bước nhanh ra đón. Hắn bỗng có cảm giác như từ ngày chia tay lần trước đến nay, tẩu tử vẫn luôn đứng dưới gốc cây ấy chờ bọn họ trở lại.

......

Đêm ấy, Đinh Ấu Vi cùng thúc cháu Trần Thao Chi ngồi trong thư phòng tầng hai. Tông Chi và Nhuận Nhi vui vẻ báo cáo với mẫu thân thành quả học tập trong bốn tháng qua.

Nhuận Nhi đã có thể thuộc lòng toàn bộ 《Luận Ngữ》, hơn nữa còn bắt đầu lâm mô 《Tào Toàn Bi》. Tấm thác bản ấy là do lần trước Đinh Ấu Vi tặng cho ái nữ, vốn là chữ mẫu mà nàng luyện khi còn nhỏ. 《Tào Toàn Bi》 có nét chữ thanh lệ tú mỹ, kết thể cân xứng, khoáng đạt, phiêu dật, được xem là tác phẩm đẹp bậc nhất trong Hán lệ, rất thích hợp cho nữ tử luyện chữ. Nhuận Nhi ngày nào cũng chăm chỉ tập viết, nay đã có hình dạng ra hồn, ít nhất không còn viết chữ thành một đám mực lem nhem nữa.

Tông Chi thì đã thuộc lòng đến phần “Tiểu Nhã” trong 《Thi Kinh》, hơn nữa Trần Thao Chi cũng bắt đầu giảng giải cho cậu bé 《Luận Ngữ Tập Giải》 của Mã Dung.

Thấy hai đứa trẻ thông minh hiếu học như vậy, Đinh Ấu Vi mừng rỡ ra mặt, nói với Trần Thao Chi:

“Ừm, bốn tháng không gặp, tiểu lang cao lớn thêm hẳn. Chắc sắp cao đến bảy thước rồi nhỉ. Học vấn cũng tiến bộ rất nhiều. Lần trước Lai Phúc lên huyện theo lời ngươi tới gặp ta, chuyện ở Trần Gia Ổ ta đều biết cả. Được Cát Trĩ Xuyên coi trọng như vậy, tẩu tử thật lòng mừng thay ngươi.”

Đinh Ấu Vi vẫn gầy thanh mảnh như trước. Nếu không nhìn kỹ thì khó nhận ra khác biệt, nhưng sắc mặt nàng so với lần trước đã tốt hơn nhiều, không còn tái nhợt nữa. Làn da trắng mịn lộ ra ánh sáng dịu như men sứ.

Trần Thao Chi kể cho nàng nghe những trải nghiệm cầu học trong bốn tháng qua, đã đọc những sách gì, gặp điều khó hiểu ra sao và Cát tiên sinh đã giải đáp cho hắn thế nào.

Đinh Ấu Vi nói:

“Ta cũng không biết Trĩ Xuyên tiên sinh lại ẩn cư ở Bảo Thạch Sơn. Thao Chi thật có duyên. Nếu đổi thành một vị ẩn sĩ cao ngạo khác, chưa chắc đã coi trọng ngươi đến vậy. Nhưng Trĩ Xuyên tiên sinh thì khác. Nhìn thấy ngươi, hẳn ông ấy nhớ tới những năm tháng khổ cực học hành thuở trước của mình. Ông ấy cũng mồ côi cha từ nhỏ, gia đạo sa sút. Nghe nói vì muốn sao chép một quyển sách, từng đi bộ từ Cú Dung thuộc Đan Dương đến tận Hội Kê, tiếng tăm hiếu học truyền khắp thiên hạ.”

Trần Thao Chi đáp:

“Cát Sư đối đãi với ta vô cùng tốt. So với những gì Cát Sư từng trải qua năm xưa, ta may mắn hơn nhiều.”

Đinh Ấu Vi nói:

“Ban đầu tẩu tử còn muốn sau lần tham dự nhã tập đăng cao này, ngươi sẽ tới Ngô Quận bái Từ Tảo làm thầy. Nhưng nay đã có Trĩ Xuyên tiên sinh rồi, ngươi cũng không cần mang tráp du học xa nữa. Chờ thêm hai năm, trực tiếp đến Kiến Khang là được.”

Trần Thao Chi nói:

“Ta cũng nghĩ như vậy. Ở nhà còn có thể phụng dưỡng mẫu thân, Tông Chi và Nhuận Nhi cũng cần ta bầu bạn.”

......

Ba ngày tiếp theo, Trần Thao Chi vẫn ở trong tiểu viện của Đinh Ấu Vi, ngày ngày đọc sách luyện chữ. Đồng thời hắn cũng dò hỏi tẩu tử về chuyện nhã tập đăng cao.

Năm mười bốn tuổi, Đinh Ấu Vi từng theo phụ thân, lúc ấy giữ chức Lục phẩm Thừa Lang, tham dự một lần nhã tập đăng cao ngày mùng chín tháng chín ở huyện Tiền Đường. Chính lần ấy nàng đã tình cờ gặp Trần Khánh Chi.

Trần Thao Chi hỏi:

“Tẩu tử, các vị Trung Chính quan ở châu quận phát hiện nhân tài trong những buổi nhã tập đăng cao như thế nào? Là tại chỗ làm thơ hay biện luận nghĩa lý Nho học và Huyền học?”

Đinh Ấu Vi cười đáp:

“Làm thơ và biện luận chỉ là một phần thôi. Nhưng cách Trung Chính quan chọn người nhiều khi rất kỳ lạ. Có khi chỉ vì một câu nói của ngươi hợp với huyền lý, hoặc vì ngươi ngồi trên tảng đá cạnh gốc tùng, phong thái thanh nhã tiêu sái, liền lọt vào mắt họ.”

Trần Thao Chi bật cười, thầm nghĩ:

“Nghe chẳng khác gì nam nữ nhất kiến chung tình cả. Đây chính là cái gọi là ‘diệu thưởng’ của người đời Tấn sao?”

Đinh Ấu Vi cũng cười:

“Tuy nhiên, không phải cứ được Trung Chính quan để mắt là nhất định được nhập phẩm. Họ còn phải phái người xuống huyện và hương lý điều tra, xem xét gia thế, môn phiệt cùng thanh danh đạo đức. Người đủ tiêu chuẩn mới được trình lên quận. Sau đó Dương Châu Trung Chính quan đích thân thẩm định, rồi báo lên Đại Tư Đồ cấp văn thư nhập phẩm.”

Sau khi hiểu rõ hơn về Cửu phẩm Trung Chính chế, Trần Thao Chi càng nhận thấy những tệ đoan của nó. Trung Chính quan đều do sĩ tộc thượng phẩm đảm nhiệm. Các đại tộc lại phần nhiều có quan hệ thông gia, cùng chung lợi ích nên khỏi cần nói cũng dễ thiên vị con em sĩ tộc, bài xích hàn môn.

Cái gọi là:

“Kim Đài Các tuyển cử, đồ bịt tai mắt người đời; Cửu phẩm khảo nhân, chỉ hỏi Trung Chính.”

Lại còn:

“Người được xếp thượng phẩm, nếu không phải con cháu công hầu, cũng là anh em của Đồ Chi Côn.”

Những tệ đoan ấy về sau ở Nam triều càng trở nên nghiêm trọng.

Đinh Ấu Vi hiểu nỗi băn khoăn của Trần Thao Chi, dịu dàng an ủi:

“Thao Chi, ngươi không cần quá lo lắng. Trung Chính quan cũng phải giữ thanh danh. Nếu người được họ tiến cử sau này bị phát hiện phẩm hạnh bất chính, tài học thấp kém, thậm chí phạm pháp, họ cũng phải chịu trách nhiệm liên đới. Vì thế con em sĩ tộc tuy được ưu ái hơn, nhưng người có tài năng thực sự vẫn sẽ được cất nhắc.

Đương nhiên, muốn được xếp vào hàng thượng phẩm thì gần như không thể. Nhưng chỉ cần nhập phẩm là đã rất tốt rồi. Phẩm cấp ấy không cố định suốt đời. Ba năm sau lại có thể khảo định lần nữa. Hy vọng đến khi ấy, Tiền Đường Trần thị đã bước vào hàng sĩ tộc. Với tài mạo của ngươi, được xếp vào thượng phẩm cũng chẳng phải việc khó.”