Thứ 24 chương Giả mạo sĩ tộc

Chương 24: Giả mạo sĩ tộc

Xe bò lộc cộc lăn bánh về phía đông môn huyện thành Tiền Đường. Lúc này mặt trời vừa mới mọc, gió hạ khẽ thổi. Cơn mưa nhỏ suốt đêm đã làm đường sá trở nên ướt át trơn trượt, bánh xe nghiền qua mặt đất, để lại những vết hằn sâu.

Từ biệt trang của Đinh thị đến huyện thành Tiền Đường chừng mười dặm đường. Đoạn đầu là đường đất mềm, nên Trần Thao Chi và Lai Đức đều ngồi xe bò. Gần đến huyện thành, con đường chuyển thành đường đất pha cát, không còn lầy lội nữa, cả hai bèn xuống xe đi bộ.

Trần Thao Chi búi tóc đội tiểu quan, mặc áo đơn bằng vải gai màu ngà, chân đi guốc gỗ răng cao. Tay áo rộng buông rủ, dáng đi ung dung thong thả.

Lai Phúc để Lai Đức tập đánh xe bò, còn mình theo sau Trần Thao Chi vừa đi vừa trò chuyện.

Lai Phúc hỏi:

“Tiểu lang quân định đến Phùng huyện tướng trước sao?”

Phùng Mộng Hùng, bằng hữu chí giao của phụ thân Trần Thao Chi là Trần Túc, hiện giữ chức huyện tướng huyện Tiền Đường. Huyện tướng, huyện úy và chủ bộ tuy đều là cửu phẩm tiểu lại, nhưng về thực quyền thì huyện tướng kém xa huyện úy và chủ bộ. Chức này chỉ là một chức quan nhàn tản, chủ yếu phụ trách các nghi lễ và lễ tiết của quan phủ trong huyện.

Trần Thao Chi đáp:

“Trước hết đi bái yết Phùng thúc phụ, tiện thể hỏi thăm việc kiểm tịch tháng bảy.”

Mấy ngày nay Lai Phúc vẫn luôn lo lắng chuyện kiểm tịch, sợ cả nhà sáu người bị đưa đến Kiều Châu an trí, liền vội nói:

“Tiểu lang quân suy tính rất phải. Phùng huyện tướng là đồng liêu với Lỗ chủ bộ phụ trách kiểm tịch, biết đâu còn có thể nhờ ông ấy nói giúp vài lời.”

Trần Thao Chi khẽ “Ừ” một tiếng, trong lòng cũng đầy ưu tư. Hôm qua tẩu tử cũng hỏi tới chuyện hộ Phúc Ấm. Bởi không muốn nàng phải lo lắng nên hắn chỉ nói sơ qua cho xong, nhưng khó khăn đã bày ngay trước mắt, sớm muộn gì cũng phải giải quyết.

Lai Phúc một nhà là trợ thủ đắc lực của Trần thị Tây Lâu suốt nhiều năm, chủ tớ gắn bó, trung thành tận tụy. Dù thế nào hắn cũng phải nghĩ cách để cả nhà họ không phải lưu lạc tha phương.

Chỉ là hiện nay Trần thị ở Tiền Đường không có quan viên nhập phẩm nào, nên không có quyền sở hữu hộ ấm. Hai năm trước, nhờ danh vọng của phụ huynh Trần gia, huyện nha vẫn nể mặt, hai lần kiểm tịch đều không thu hồi hộ ấm của Trần thị. Nhưng nay Lỗ chủ bộ mới nhậm chức nghe nói rất nghiêm khắc, cửa ải năm nay e rằng khó vượt qua.

“Dù khó đến đâu cũng phải vượt qua.”

Trần Thao Chi phất nhẹ tay áo lớn, bước vào huyện thành Tiền Đường.

Huyện Tiền Đường thuộc Ngô Quận, trong mười hai huyện của quận xếp vào bậc trung bình. Huyện thành không lớn, chu vi chỉ khoảng năm dặm. Toàn huyện ghi trong hộ tịch chưa đến bốn nghìn hộ, dân số khoảng hai vạn người. Nhưng số dân thực tế vượt xa con số ấy.

Bởi Tiền Đường nằm ở vị trí giao thông quan trọng hai bờ sông Tiền Đường, dân cư qua lại rất đông. Bắc địa có rất nhiều lưu dân đổ về đây, phần lớn bị các đại tộc sĩ tộc thu nhận vào trang viên, trở thành ẩn hộ.

Ẩn hộ và ấm hộ hoàn toàn khác nhau. Ấm hộ là dân hộ hợp pháp trực thuộc sĩ tộc, được miễn thuế và miễn dịch sai, nhưng số lượng bị hạn chế, ngay cả quan viên nhất phẩm cũng chỉ được có bốn mươi hộ.

Còn ẩn hộ thì là phi pháp. Các cao môn sĩ tộc dựa vào quyền thế để thu nhận lưu dân, cho họ cày cấy lao dịch trong trang viên của mình. Số lượng ẩn hộ thường vượt xa ấm hộ. Những người này không ghi trong hộ tịch, không nộp tô thuế cho quan phủ, không chịu tạp dịch. Nói cách khác, các trang viên và biệt nghiệp của sĩ tộc chẳng khác nào “quốc trung chi quốc”.

Tây tập của huyện thành Tiền Đường là nơi tập trung lưu dân lớn nhất vùng ba huyện lân cận. Nơi ở của Phùng Mộng Hùng cũng cách Tây tập không xa.

Trước đây Lai Phúc từng nhiều lần theo Trần Túc đến Phùng phủ. Trước cổng phủ có ba cây hòe lớn, rất dễ nhận ra.

Người gác cổng cũng nhận ra hắn, vội nhận thẻ yết danh vào báo tin. Chẳng mấy chốc, Phùng Mộng Hùng đã tự mình ra đón.

Phùng Mộng Hùng khoảng hơn năm mươi tuổi, vóc người tầm trung, gương mặt gầy gò thanh tú, dưới cằm có một nốt ruồi thịt. Trần Thao Chi vẫn còn ấn tượng với ông. Khi tiên phụ và huynh trưởng hắn qua đời, Phùng Mộng Hùng đều từng đến Trần Gia Ổ phúng viếng. Đây là một vị trưởng giả trung hậu.

Trần Thao Chi kính cẩn hành lễ, đồng thời sai Lai Phúc dâng lễ vật đã chuẩn bị sẵn: hai con vịt trời, năm cân thịt hun khói và một vò rượu gạo tự nấu.

Gần ba năm không gặp, Phùng Mộng Hùng thật không ngờ Trần Thao Chi ngày trước còn là một thiếu niên gầy gò văn nhã, nay đã trở thành một mỹ thiếu niên phong độ nhẹ nhàng, nho nhã lễ độ, lời nói sáng sủa rõ ràng. Nghĩ đến cố hữu nơi suối vàng, ông không khỏi vô cùng vui mừng.

Hai nhà Trần, Phùng vốn có giao tình nhiều đời. Phùng Mộng Hùng dẫn Trần Thao Chi vào nội viện bái kiến thê tử là Tôn thị.

Tôn thị cũng vô cùng vui vẻ, lập tức dặn nhà bếp chuẩn bị bữa trưa, nhất định giữ ba người chủ tớ Trần Thao Chi ở lại dùng cơm.

Phùng Mộng Hùng nói với tiểu tỳ bên cạnh:

“Mau gọi Lăng Ba ra gặp Thao Chi. Hai nhà Trần, Phùng giao hảo hai đời, Thao Chi và Lăng Ba cũng như huynh muội, chẳng cần khách sáo.”

Tôn thị cười nói:

“Để ta tự đi gọi nó.”

Trước lúc đi còn mỉm cười nhìn Trần Thao Chi một cái.

Trần Thao Chi có phần lúng túng. Trước kia mẫu thân từng nói muốn thay hắn cầu hôn nữ lang Phùng thị, nên nhìn ánh mắt của Tôn thị lúc này chẳng khác nào nhạc mẫu nhìn giai tế tương lai, khiến hắn có chút không được tự nhiên.

Hắn không muốn để người khác quyết định hôn sự của mình.

Phùng Lăng Ba năm nay mười bốn tuổi, khuôn mặt trái xoan, mi thanh mục tú, vóc người đã nảy nở duyên dáng. Nàng chỉ thấp hơn Trần Thao Chi một chút, phong thái yểu điệu thanh nhã.

Nàng tiến lên thi lễ:

“Hiền huynh, tiểu muội vấn an.”

Trần Thao Chi thu hồi ánh mắt, hoàn lễ. Nhưng hắn vẫn nhận thấy gò má Phùng Lăng Ba hơi ửng đỏ, hẳn là mẫu thân nàng đã nói đôi điều gì đó.

May mà nàng nhanh chóng lui vào trong. Trần Thao Chi cũng cáo từ Tôn thị, theo Phùng Mộng Hùng đến tiền sảnh ngồi chuyện trò.

Phùng Mộng Hùng trước tiên hỏi thăm tình hình gần đây của Trần Gia Ổ cùng sức khỏe của Trần mẫu Lý thị. Trần Thao Chi lần lượt đáp lời.

Sau đó, Phùng Mộng Hùng lại lấy 《Mao Thi》 và 《Luận Ngữ》 ra khảo sát học vấn của hắn. Thấy Trần Thao Chi đối đáp lưu loát, ông lại càng thêm vui mừng.

Trần Thao Chi dần dần đưa câu chuyện sang việc kiểm tịch tháng bảy.

Phùng Mộng Hùng cau mày nói:

“Ta biết rõ tình hình ở Trần Gia Ổ. Lỗ chủ bộ mới nhậm chức nói rằng muốn nhân lần kiểm tịch này mà tăng nguồn thuế và nhân lực phục dịch cho triều đình. Nghe thì rất đường hoàng, nhưng hắn nào dám động đến các sĩ tộc Tiền Đường. Chẳng qua chỉ muốn ức hiếp tầng lớp hàn môn trong huyện để moi tiền hối lộ mà thôi.”

Ông lại nói:

“Nghe đâu Lỗ chủ bộ còn muốn nâng thân phận Lỗ thị từ thứ tộc thành sĩ tộc.”

Trần Thao Chi kinh ngạc:

“Có thể sao?”

Phùng Mộng Hùng cười:

“Không phải minh thăng mà là ám thăng. Chỉ cần sửa đổi hộ tịch, giả xưng sĩ tộc, vẫn có thể được miễn thuế dịch như thường.”

Trần Thao Chi giật mình:

“Giả mạo sĩ tộc là trọng tội. Lỗ chủ bộ lại dám làm càn như vậy sao?”

Phùng Mộng Hùng đáp:

“Chuyện này người biết rất ít. Hơn nữa Lỗ chủ bộ có quan hệ mật thiết với Trử thị ở bản huyện. Trong Trử thị có người đang giữ chức vụ trọng yếu ở Ngô Quận. Nếu không có thù oán với hắn thì chẳng ai đi tố giác làm gì.”

Trần Thao Chi thầm nghĩ:

“Lỗ chủ bộ này lại còn có quan hệ với gia tộc của tên góa phu bôi phấn kia. Chỉ sợ càng bất lợi với Trần thị.”

Hắn hỏi:

“Phùng thúc phụ, nếu Lỗ thị cứ giả mạo mãi, chẳng lẽ không ai phát hiện sao? Hắn đâu thể làm chủ bộ huyện Tiền Đường cả đời.”

Phùng Mộng Hùng đáp:

“Chỉ cần vượt qua được lần đại kiểm tịch tiếp theo của triều đình thì Lỗ thị thật sự có thể trở thành sĩ tộc hợp pháp. Dần dà, thân phận sĩ tộc ấy sẽ thành giả hóa thật. Dĩ nhiên, chuyện đó có lẽ là ba năm mươi năm sau nữa.”

Trần Thao Chi nghe xong không khỏi mở mang tầm mắt.

“Chuyến này quả không uổng công. Phùng thúc phụ đã tiết lộ cho ta một bí mật lớn như vậy, trong lòng cũng có thêm vài phần nắm chắc.”

Phùng Mộng Hùng tiếp tục nói:

“Còn chuyện hộ Phúc Ấm của Lai Phúc, hôm nào gặp Lỗ chủ bộ ta sẽ dò hỏi ý tứ của hắn. Nếu thật sự phải thu hồi thì cứ để hắn thu hồi.”

“Thu hồi sao?”

Trần Thao Chi cảm thấy vị thúc phụ này quá mềm mỏng, liền nói:

“Thúc phụ cũng biết Lai Phúc đã ở Trần gia hơn mười năm. Tuy là chủ tớ nhưng thật như người thân. Sao cháu đành lòng nhìn cả nhà họ bị đưa tới Kiều Châu chịu cảnh phiêu bạt?”

Phùng Mộng Hùng nghiêm mặt:

“Thao Chi, ngươi chớ vì tuổi trẻ khí thịnh mà muốn đối đầu với Lỗ chủ bộ. Ở Tiền Đường, Trần thị không đấu lại Lỗ thị. Đừng tưởng nắm được nhược điểm giả mạo sĩ tộc của hắn là có thể uy hiếp được hắn.

“Hắn hoàn toàn có thể lập tức sửa hộ tịch trở lại thành thứ tịch. Đến lúc ấy, Trần thị mới là kẻ không còn chỗ đứng tại Tiền Đường.”

Trần Thao Chi bình tĩnh nói:

“Thúc phụ dạy rất phải. Cháu sẽ không làm việc lỗ mãng. Chỉ là lẽ nào thật sự không còn cách nào giúp đỡ một nhà Lai Phúc sao?”

Phùng Mộng Hùng đáp:

“Chỉ có một cách. Chuyển Lai Phúc thành tá điền có hộ tịch chính thức ở bản huyện. Sau này họ phải nộp tô thuế và làm tạp dịch như những hộ dân khác, nhưng vẫn có thể tiếp tục cày cấy ở Trần Gia Ổ.

“Chuyện này ngươi không cần lo. Thúc phụ sẽ thay ngươi lo liệu thỏa đáng. Ngươi cứ ở Trần Gia Ổ chờ tin, mỗi nửa tháng cho Lai Phúc đến chỗ ta một chuyến.”

Trần Thao Chi cảm tạ Phùng thúc phụ, nhưng trong lòng vẫn có chút không thoải mái.

Nộp thuế và phục dịch vốn là lẽ thường, nhưng thái độ và cách làm của Lỗ chủ bộ lại khiến hắn vô cùng bất bình.

( Hết chương )