Thứ 85 chương Cuốn một Huyền Tâm 79 Kỳ phùng địch thủ

Chương 85: Quyển Một Huyền Tâm (79) — Kỳ Phùng Địch Thủ

Trần Thao Chi bước lên bậc thềm, cởi giày, mang tất đi chậm rãi vào thảo đường. Chàng mỉm cười ôn hòa, trước tiên chắp tay thi lễ với Từ Mạc:

“Tiên Dân hôm qua mới đến sao?”

Rồi lại chắp tay chào hỏi huynh đệ Chúc thị đang ngồi song song bên cạnh.

Từ Mạc vừa thấy Trần Thao Chi liền mừng rỡ đứng dậy nói:

“Tử Trọng, ngươi đến thật đúng lúc. Hai vị Chúc huynh đây khẩu tài quả thực lợi hại, đệ xa xa không bằng, hổ thẹn, hổ thẹn!”

Lúc nãy Trần Thao Chi chưa tới, Từ Mạc cảm thấy gánh nặng đè trên vai. Tuy đã đuối lý nhưng nhất thời vẫn không chịu nhận thua. Giờ thấy Trần Thao Chi đến, hắn lập tức có cảm giác như trút được gánh nặng, sảng khoái thừa nhận mình biện luận không bằng huynh đệ Chúc thị. Hiện giờ chỉ còn chờ xem Trần Thao Chi ứng đối thế nào.

Bình thường khi cùng Trần Thao Chi, Cố Khải Chi, Lưu Thượng Trị, Đinh Xuân Thu ở Đào Lâm Tiểu Trúc bàn luận nghĩa lý, Trần Thao Chi luôn thao thao bất tuyệt, huyền ngôn diệu ngữ liên miên không dứt, Từ Mạc tự nhận mình không thể sánh bằng.

Trần Thao Chi ung dung ngồi xuống bên cạnh Từ Mạc, hai tay đặt trên đầu gối, lưng thẳng tắp.

Trước tiên chàng ngửi thấy hương vị Nhất phẩm trầm hương. Đó chính là mùi huân hương từ chỗ huynh đệ Chúc thị cách năm bước truyền tới. Nhất phẩm trầm hương rất đắt đỏ, hương thơm cũng vô cùng dễ chịu, nhưng Trần Thao Chi vốn không thích nam tử dùng hương liệu, huống hồ hai huynh đệ Chúc thị trước mắt chẳng những huân hương mà còn thoa phấn rất dày, còn hơn cả Hạ Chú ở Hội Kê.

Huynh đệ Chúc thị cao gần bằng Trần Thao Chi, đều hơn bảy thước. Hai người ngồi ngay ngắn, dáng vẻ khá giống nhau.

Người ngồi ghế trên hẳn là huynh trưởng Chúc Anh Đài. Trán rộng, mày dài, môi hồng răng trắng. Tuy có vài phần nhu mỹ, nhưng vào thời Ngụy Tấn, nam tử mang tướng mạo thanh tú cũng chẳng có gì lạ. Hơn nữa Chúc Anh Đài thoa phấn quá dày, mà nữ tử bình thường lại không có vóc người cao như thế. Chỉ nhìn bề ngoài thì thực khó cho rằng người này là nữ giả nam trang.

Nhưng xét về khí chất, Chúc Anh Đài lại để lộ một loại anh khí hiên ngang giữa hương son phấn, khiến Trần Thao Chi nhất thời khó phân biệt hư thực.

Trần Thao Chi âm thầm quan sát Chúc Anh Đài.

Chúc Anh Đài cũng khí định thần nhàn nhìn lại chàng. Trong tay cầm một thanh ngọc như ý, vừa vuốt ve vừa thưởng ngoạn. Trên môi thấp thoáng ý cười như có như không, trông thanh lãnh mà cao ngạo.

Chúc Anh Đài hơi chắp tay:

“Tại hạ Chúc Anh Đài, người Thượng Ngu.”

Người ngồi ghế dưới cũng chắp tay nói:

“Tại hạ Chúc Anh Đình, người Thượng Ngu.”

Trần Thao Chi thầm nghĩ:

“Trong truyền thuyết Chúc Anh Đài cũng là người Thượng Ngu.”

Chàng hoàn lễ:

“Tại hạ Trần Thao Chi, người Tiền Đường.”

Ánh mắt chàng chợt híp lại.

Chúc Anh Đình này trông khá quen mặt. Mày xếch, mắt sáng như sao, cũng như huynh trưởng Chúc Anh Đài, anh khí và vẻ thanh tú hòa quyện một cách kỳ lạ, khí chất rất đặc biệt.

Trần Thao Chi chợt nhớ ra.

Đây chính là vị thiếu niên công tử mà năm ngoái, hôm chàng khởi hành trở về Tiền Đường, từng gặp tại cầu Thất Lý trên sông Kinh Hà. Người nọ nói mình là bằng hữu của Hoàn Y, đặc biệt từ Kiến Khang chạy tới nghe Hoàn Y thổi tiêu.

Sao giờ lại thành người Thượng Ngu?

Chúc Anh Đình thấy ánh mắt Trần Thao Chi liền biết chàng đã nhận ra mình, chỉ khẽ gật đầu mà không nói gì.

Thấy Chúc Anh Đình vẫn giữ vẻ lạnh nhạt, Trần Thao Chi cũng không truy hỏi. Tiếng tiêu nơi đầu cầu Thất Lý đã tan vào dĩ vãng từ lâu rồi.

Chàng cười nói:

“Vừa rồi ở ngoài thảo đường, tại hạ nghe được một đoạn huyền luận của hai vị Chúc huynh. Quả thật tinh diệu cao minh, khiến người khâm phục. Chẳng hay hiền huynh đệ thật sự đến đây cầu học sao?”

Chúc Anh Đình đáp:

“Đương nhiên là đến cầu học. Chỉ vì vị Từ huynh này xem thường huynh đệ chúng ta nên mới ra đề biện nạn, chứ không phải cố ý khoe khoang.”

Từ Mạc nói:

“Gia phụ hiện không có ở đây, từ trước tới nay việc ra đề đều do ta thay mặt. Sao lại nói là xem thường?”

Chúc Anh Đài lời lẽ còn sắc bén hơn đệ đệ:

“Từ Bác Sĩ không có mặt, huynh đệ chúng ta hoàn toàn có thể chờ ông ấy trở về rồi mới ứng đáp nhập học. Ngươi tuy là con Từ Bác Sĩ, nhưng đã thay cha khảo vấn thì cũng phải có học thức tương xứng. Bằng không lại bị người tới cầu học hỏi cho bí lời, chẳng phải sẽ tổn hại danh tiếng học đường Từ thị sao?”

Từ Mạc đỏ bừng mặt, tức đến mức không nói nên lời.

Trần Thao Chi chậm rãi lên tiếng:

“Muốn vào học đường Từ thị, trước tiên phải trải qua phần khảo vấn. Đó chẳng qua chỉ là một nghi thức mà thôi. Nếu Từ Bác Sĩ thật sự khảo vấn hết các học tử, vậy thử hỏi trong học đường còn được mấy người có thể nhập học? Đương nhiên, với học thức cao minh như hiền huynh đệ thì hẳn có thể tới lui tự nhiên.”

Chúc Anh Đài nói:

“Trần huynh hà tất phải mỉa mai như vậy? Biện nạn trong học đường vốn là chuyện tốt giúp đôi bên tiến bộ, sao có thể gọi là nghi thức cho có lệ được? Hơn nữa, cho dù huynh đệ ta thắng được Từ Bác Sĩ trong tranh luận thì chẳng lẽ một đại nho Giang Tả như Từ Bác Sĩ lại vì thế mà thẹn quá hóa giận? Đệ tử chẳng lẽ không thể vượt qua lão sư sao? Chẳng lẽ học đường Từ thị đều có khí độ hẹp hòi như vậy?”

Chúc Anh Đài quả thật miệng lưỡi sắc bén. Không thể nói lời này vô lý, chỉ là hơi cay nghiệt.

Chúc Anh Đình tiếp lời:

“Vừa rồi lúc biện nạn, vị Từ huynh này trông mong Trần huynh như gặp cứu tinh. Chắc hẳn Trần huynh còn cao minh hơn nữa. Nay đã đến rồi, chi bằng tiếp tục tranh biện, thế nào?”

Trần Thao Chi đáp:

“Anh Đài huynh nói rất có lý. Tranh biện là để thúc đẩy lẫn nhau, không nên quá để tâm chuyện thắng thua.”

Chúc Anh Đài lập tức nói:

“Thắng thua vẫn phải phân rõ. Tranh biện, bên có lý là thắng, bên cạn lời là thua. Nếu chỉ là nói chơi cho vui, không thắng không bại, hòa hòa khí khí, vậy còn tranh biện làm gì?”

Trần Thao Chi mỉm cười.

Tâm tư Chúc Anh Đài vô cùng sắc bén. Nói chuyện với người này thật phải cân nhắc từng câu từng chữ, bằng không chỉ một sơ hở nhỏ cũng sẽ bị nắm lấy mà khoét thành lỗ hổng lớn.

Chàng nói:

“Nếu vậy, tại hạ xin mạo muội cùng hiền huynh đệ tranh biện một phen.”

Chúc Anh Đình nói:

“Một mình ta biện với ngươi là được. Kẻo lát nữa lại bảo huynh đệ chúng ta liên thủ bắt nạt ngươi.”

Trần Thao Chi cười:

“Chẳng qua chỉ là luận bàn học vấn mà thôi, nào phải tranh hơn thua vì sĩ diện. Huống hồ biện nạn cũng như đánh cờ vây, đâu phải người đông thì nhất định chiếm ưu thế.”

Chúc Anh Đài nhướng mày:

“Trần huynh biết đánh cờ vây?”

“Lược khuy môn kính.”

Chúc Anh Đài liền nói:

“Ta cũng thích đạo này. Có dịp sẽ thỉnh giáo Trần huynh một ván.”

Rồi quay sang đệ đệ:

“Anh Đình, để ta cùng Trần huynh biện luận.”

Chúc Anh Đình vốn rất kính phục vị huynh trưởng này, lập tức dịch lùi nửa thước, nhường hẳn vị trí phía trước cho Chúc Anh Đài.

Từ Mạc ngồi cạnh Trần Thao Chi cũng lui lại nửa bước, yên lặng quan sát hai người tranh biện.

Ngoài thảo đường, Lưu Thượng Trị và Đinh Xuân Thu lúc này cũng cởi giày đi vào, ngồi bên cạnh Từ Mạc, ngầm có ý cổ vũ cho Trần Thao Chi.

Trần Thao Chi nói:

“Vừa rồi tại hạ nghe được một đoạn cao luận của Anh Đài huynh. Ý chính là dựa vào chú giải《Lão Tử》của Vương Bật để triển khai nghĩa lý. Hôm nay chúng ta hãy xoay quanh câu trong chương mười bảy của《Lão Tử》: ‘Công thành sự toại, bách tính giai vị ngã tự nhiên’ mà tranh biện, được chăng?”

Chúc Anh Đài đáp:

“Nếu Tử Trọng huynh đã nghe điều ta vừa trình bày, vậy xin mời Tử Trọng huynh trước hết phân tích.”

Trần Thao Chi khẽ gật đầu, thong dong nói:

“Người quan sát sự vận hành của vạn vật trong trời đất rồi từ đó mà hiểu ra đạo lý trị người, dưỡng sinh; dùng thiên nhiên để làm ví dụ chứ không phải thật sự lấy thiên nhiên làm thầy. Quan nước mà hiểu tính của nước, từ đó biết chỗ thông tắc; quan sát khe núi mà hiểu thế của khe núi, từ đó biết nguồn tụ tán.

Cách vật để biết lẽ của sự vật, giữ đúng bổn phận của mình mới là điều nên làm.

Nếu bởi nước mà ngộ ra đạo lý khiến con người phải khiêm nhu; bởi thung lũng mà hiểu đạo lý hư tâm; từ trạng thái của sự vật mà suy ra chuyện đời, đó chỉ là ý tưởng riêng của con người, là đường lối dẫn giải bên cạnh mà thôi.

Trong văn chương gọi là ngụ ngôn, trong danh học gọi là tỉ luận. Có thể dùng để hiểu ý, nhưng không thể dùng làm bằng chứng. Không đủ để làm căn cứ cho biện luận.

Anh Đài huynh nghĩ thế nào?”

Đôi mắt Chúc Anh Đài ánh lên thần thái khác lạ, chăm chú nhìn Trần Thao Chi, suy nghĩ giây lát rồi nói:

“Ta cho rằng câu ‘bách tính giai vị ngã tự nhiên’ là vì người cầm quyền tự biết mình không phải gốc rễ của mọi việc, thuận theo bản tính mà hành xử, không cưỡng cầu trái tự nhiên.

Thuận theo tự nhiên tức là không gượng ép, không lấy ý mình áp đặt lên người khác. Người ta thuận theo đó mà sống, chứ không ai tự nhận mình là ‘giáo phụ’ của thiên hạ.

Cho nên thuận tự nhiên chính là đạo thường hằng, chưa hẳn còn có phương pháp nào khác. Hoặc bỏ mình để học đạo, nhưng cũng không hề tự coi mình là ‘giáo phụ’ rồi ban phát phép tắc cho người khác.”

Trần Thao Chi nói:

“Cái gọi là ‘Ta Tự Nhiên’ của bậc đại nhân, chính là tập thành tự nhiên, tạo hóa tự nhiên. Người, đất, trời, đạo trời bốn tầng nối tiếp nhau mà noi theo lẽ trên cao. Đủ thấy sự cao cả của tự nhiên không gì sánh được.”

Chúc Anh Đài dùng ngọc như ý khẽ gõ vào hổ khẩu bàn tay trái rồi nói:

“Ví như nước. Khổng Tử nhìn thấy nước chảy ngày đêm không ngừng; Mạnh Tử nhìn thấy nước chảy khắp đông tây. Cả hai đều khác với điều Lão Tử suy ngẫm, nhưng đều lấy nước làm chỗ gửi gắm đạo lý.

Nếu chỉ riêng Lão Tử noi theo đặc tính nhu nhược của nước, vậy chẳng lẽ thiên địa tự nhiên chỉ có duy nhất điều ấy đáng để noi theo? Đạo đức chẳng lẽ không tồn tại ở những phương diện khác sao?”

Trần Thao Chi âm thầm gật đầu.

Chúc Anh Đài quả thật học rộng nghĩ sâu. Lập luận này ngay cả Hà Yến và Vương Bật cũng chưa từng trình bày.

Chàng nói:

“Người xưa thường mượn ví dụ để nói đạo, nhưng ví dụ không phải chân lý. Không riêng gì Lão Tử.

Được mất, lợi hại của một học thuyết cũng không quyết định bởi việc nó có noi theo tự nhiên hay không. Cho nên tự nhiên vốn là một, còn con người lại suy diễn ra đủ mọi cách nói.

Đến khi ai cũng dựng lập học thuyết riêng thì thiên hạ tất sinh phân rẽ.”

Chúc Anh Đài thấy Trần Thao Chi thần thái ung dung, tư duy mạch lạc, lời lẽ sâu sắc khiến người tỉnh ngộ, trong lòng cũng âm thầm khâm phục.

Đang định mở miệng phản biện tiếp thì một gia phó của thảo đường chạy đến bẩm:

“Từ Bác Sĩ đã trở về.”

Từ Mạc lập tức đứng dậy đi ra ngoài đón phụ thân.

Trần Thao Chi cười nói:

“Anh Đài huynh phân tích thấu đáo, có nhiều điều mà tiền nhân chưa từng luận tới. Tại hạ vô cùng khâm phục. Hôm nay tạm dừng ở đây, ngày khác lại tiếp tục biện luận.”

Chúc Anh Đài vốn thích nhất tranh biện. Nay gặp được Trần Thao Chi, cảm giác như gặp kỳ phùng địch thủ, vô cùng hưng phấn, liền đáp:

“Rất tốt. Hôm nay coi như ngang tay.”

Chúc Anh Đình thấy Từ Mạc đã ra ngoài nghênh đón Từ Bác Sĩ, liền nói:

“Vị Từ huynh kia sẽ không nói xấu huynh đệ chúng ta trước mặt phụ thân mình chứ? Nếu Từ Bác Sĩ không nhận chúng ta nhập học thì biết làm sao đây?”

Trần Thao Chi mỉm cười:

“Sao lại đến mức ấy? Tiên Dân hiếu học cầu tiến, cẩn trọng biết lễ. Từ Bác Sĩ tuyệt không phải người đố kỵ hiền tài. Lời này của Anh Đình huynh trái lại có phần coi nhẹ ông ấy.”

Mặt Chúc Anh Đình lập tức đỏ bừng. Lớp phấn dày cũng không che nổi. Từ nhỏ đến lớn, hắn chưa từng bị người ta cười mỉa ngay trước mặt như thế.

Chúc Anh Đài liếc đệ đệ một cái rồi đứng dậy nói:

“Xá đệ tuổi còn nhỏ, có chỗ đường đột, xin chớ trách.”

Trần Thao Chi biết với tính tình ỷ tài thích tranh biện của Chúc Anh Đài, tuyệt đối sẽ không dễ dàng nhận lỗi như vậy.

Quả nhiên Chúc Anh Đài đổi giọng:

“Cũng không thể hoàn toàn trách xá đệ nghi ngờ. Biểu hiện trước đó của vị Từ huynh kia quả thực kém phong độ. Bị ta bác đến không nói nên lời mà vẫn không chịu nhận thua.”

Nói xong, hắn cố ý bật cười sảng khoái:

“Chúng ta cùng đi bái kiến Từ Bác Sĩ thôi.”

Rồi cất bước đi trước.

Chúc Anh Đình tức tối trừng mắt nhìn Trần Thao Chi, phất tay áo một cái làm hương thơm đầy phòng lưu động rồi theo huynh trưởng ra ngoài.

Lưu Thượng Trị lúc này mới nhảy dựng lên cười nói:

“May thật, may thật! Mặt mũi học đường Từ thị cuối cùng cũng giữ được. Chúc Anh Đài này quả quá lợi hại, may mà có Tử Trọng hàng phục hắn.”

Trần Thao Chi lắc đầu:

“Nói gì đến hàng phục. Ta cũng chỉ miễn cưỡng ứng phó mà thôi. Người này khẩu tài sắc bén, ta vẫn hơi không bằng.”

Nhưng trong lòng chàng lại nghĩ:

“Chúc Anh Đài này quả thật rất có khả năng là nữ tử. Lúc nãy ta thấy đôi chân mang tất vải của hắn bước qua chiếu, nhỏ hơn chân Chúc Anh Đình rất nhiều. Nếu thật là nữ tử thì đúng là chuyện lạ. Chẳng lẽ vài ngày nữa thật sự sẽ có một người tên Lương Sơn Bá tới đây cầu học?”

(Hết chương)